Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Incwm di-dreth ac annhrethadwy

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru

Incwm Anhrethadwy

Mae’n bwysig gwybod pa incwm sy’n anhrethadwy ac y gellir ei anwybyddu at ddibenion treth. Yr ydych yn talu treth ar eich incwm trethadwy yn unig ac felly nid ydych am gynnwys unrhyw incwm anhrethadwy yn eich cyfrifon. Nid oes rhaid i chi ddweud wrth Gyllid a Thollau EM (HMRC) am incwm sy’n anhrethadwy ac felly yr ydych yn ei adael allan o’ch ffurflenni treth ac unrhyw ffurflenni treth eraill y bydd HMRC yn anfon atoch yn holi am eich incwm trethadwy. Pan fyddwch chi’n gweithio allan eich incwm trethadwy bydd angen i chi hefyd wybod am eich lwfansau treth a gostyngiadau treth.

Mae’r mathau canlynol o incwm yn annhrethadwy.

Budd-daliadau nawdd cymdeithasol

Mae’r budd-daliadau canlynol yn annhrethadwy, ac felly fe allwch eu hanwybyddu at ddibenion treth:

  • ·Bonws y Nadolig i bensiynwyr
  • ·Budd-dal Anafiadau Diwydiannol gan gynnwys Budd-dal Anabledd, Lwfans Enillion Is, Lwfans Gweini Cyson a Lwfans Anabledd Eithriadol o Ddifrifol
  • ·Budd-dal Plant. Er nad yw Budd-dal Plant yn drethadwy, os yw’ch aelwyd yn ei gael ac mae gan rywun ar eich aelwyd incwm trethadwy o dros £50,000, efallai y bydd yn rhaid iddyn nhw dalu treth ychwanegol o 7 Ionawr 2013. Am fwy o wybodaeth, gweler Budd-dal Plant a threth os ydych chi ar incwm uchel
  • ·Budd-dal Tai
  • ·Budd-dal Un Rhiant, sydd ond ar gael os oeddech wedi hawlio cyn Ebrill 1997
  • ·Costau iechyd, gan gynnwys profion llygaid, presgripsiynau a theithio dan Gynllun Costau Teithio i’r Ysbyty
  • ·Credyd Cynhwysol
  • ·Credyd Dychwelyd i’r Gwaith
  • ·Credyd Pensiwn
  • ·Credyd Treth Plant
  • ·Cymhorthdal Incwm, os nad ydych ar streic pan fyddwch chi’n hawlio
  • ·Lwfans Anabledd Difrifol, sydd ond ar gael i’r rheiny a oedd yn hawlio cyn Ebrill 2001
  • ·Lwfans Byw i’r Anabl
  • ·Lwfans Cyflogaeth a Chymorth (sy’n gysylltiedig ag incwm)
  • ·Lwfans Gwarcheidwad
  • ·Lwfans Gweini
  • ·Lwfans Mamolaeth
  • ·Pensiwn Anabledd Rhyfel, gan gynnwys lwfansau
  • ·Pensiwn Gweddwon Rhyfel
  • ·Taliad Annibyniaeth Bersonol
  • ·Taliadau Profedigaeth
  • ·Taliadau Tanwydd y Gaeaf
  • ·Taliadau Tywydd Oer
  • ·Taliadau’r Gronfa Gymdeithasol gan gynnwys benthyciadau cyllidebu, taliadau costau angladd a grantiau Mamolaeth Cychwyn Cadarn
  • ·Ychwanegiadau dibyniaeth plant a delir gyda Lwfans Cynhalwyr, Budd-dal Analluogrwydd, Pensiwn Ymddeol y Wladwriaeth a Lwfans Rhiant Gweddw.

Llog ac incwm o gynilion a buddsoddiadau

Mae llog o’r mathau canlynol o gynilion a buddsoddiadau yn anhrethadwy, ac felly fe allwch ei anwybyddu at ddibenion treth:

  • Cronfa Ymddiriedolaeth Plant
  • Tystysgrifau Cynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol
  • Cyfrifon Cynilo Unigol (ISAs)
  • Tystysgrifau Treth Wrth Gefn
  • Codiadau arian o bolisïau yswiriant neu fondiau buddsoddi i fyny at 5% o’r swm a fuddsoddwyd yn wreiddiol.

Incwm arall sy’n anhrethadwy

Mae mathau eraill o incwm sy’n anhrethadwy ac y gellir eu hanwybyddu at ddibenion treth yn cynnwys:

  • lwfansau mabwysiadu sy’n cael eu talu gan awdurdod lleol neu asiantaeth mabwysiadu cymeradwy
  • Credyd Treth Plant
  • talebau gofal plant i fyny at werth £55 yr wythnos
  • cyrsiau sy’n gysylltiedig â gwaith
  • grantiau addysgol a benthyciadau myfyrwyr, yn cynnwys cyfraniad rhieni ac ysgoloriaethau
  • Lwfans Cynhaliaeth Addysg (mae yna lwfansau gwahanol ar gyfer Lloegr, Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon)
  • profion llygaid, taliadau presgripsiynau a chymorth gyda chostau iechyd
  • teithio i’r ysgol
  • Grant Cynnal Myfyriwr Addysg Uwch (mae yna grantiau gwahanol ar gyfer Lloegr, Cymru, yr Alban a Gogledd Iwerddon)
  • Lluoedd EM - lwfansau lle bwyta a dogn
  • derbynebau gofal maeth islaw terfynau penodol
  • gwobrau dewrder - mae blwydd-daliadau a phensiynau ychwanegol a delir i’r sawl sy’n dal Victoria Cross, George Cross a’r rhan fwyaf o fedalau dewrder eraill yn anrhethadwy
  • dioddefwyr yr holocost - iawndal
  • grantiau gwella’r cartref oddi wrth eich Awdurdod Lleol
  • costau teithio cleifion ysbyty o dan Gynllun Teithio’r Ysbyty
  • grantiau tai oddi wrth eich awdurdod lleol
  • iawndal a roddir am anafiadau personol pa un ai ei dderbyn fel un cyfandaliad neu dros gyfnod a pha un ai wedi’i ddyfarnu gan lys neu drefniant allan o’r cwrt
  • llog i fyny hyd at yr amser y dyfernir barn gan y llys parthed iawndal am anafiadau personol
  • lwfans colli arian i reithiwr, os ydyw’r rheithiwr yn gweithio
  • polisïau yswiriant bywyd - rhai bonwsau ac elw
  • gwobrau gwasanaeth hir i weithwyr ar ôl 20 mlynedd o wasanaeth, lle nad yw’r rhodd yn fwy na £50 am bob blwyddyn o wasanaeth a lle mae’r rhodd yn ddiriaethol, er enghraifft cloc neu gyfranddaliadau yn y cwmni. Mae gwobr ariannol fel arfer yn drethadwy oni bai ei fod yn daliad un-tro sy ddim yn gynwysedig yn eich cytundeb cyflogaeth.
  • talebau cinio canolddydd, i fyny hyd at werth o 15c am bob diwrnod gwaith
  • taliadau cynhaliaeth a dderbyniwyd oddi wrth briod neu bartner sifil
  • glo am ddim i löwr neu arian yn lle glo
  • rhai pensiynau arbennig. Mae pensiynau gwirfoddol sy ddim yn gysylltiedig â swydd flaenorol ac yn un yr ydych yn cyfrannu iddi yn flynyddol yn ddi-dreth. Mae unrhyw bensiwn a ddyfernir i chi fel gweithiwr wrth ymddeol oherwydd anaf yn y gwaith yn ddi-dreth.
  • blwydd-daliadau a phensiynau o’r Almaen ac Awstria i ddioddefwyr erledigaeth Natsiaidd.
  • cyfandaliadau pensiwn (uchafswm o 25% o werth cyfalaf i fyny at derfyn arbennig)
  • iawndal a llog ar gyfer pensiynau personol a gam werthwyd rhwng 29 Ebrill 1988 a 30 Mehefin 1994 cynwysedig
  • budd-daliadau yswiriant a delir i chi os ydych chi’n sal, yn anabl neu’n ddi-waith i gwrdd â’ch ymrwymiadau ariannol, er enghraifft, budd-daliadau a delir o dan yswiriant gwarchod morgais, yswiriant iechyd parhaol, yswiriant gwarchod taliadau (credydwr) ac yswiriant gofal tymor hir
  • pae streic a phae diweithdra oddi wrth undebau llafur
  • gwobrau bondiau premiwm, enillion y Loteri Genedlaethol a phyllau pêl-droed, ac enillion wrth fetio, er enghraifft, rasys ceffylau
  • blwydd-daliadau a brynwyd – elfen cyfalaf o’r swm yr ydych yn ei derbyn
  • y £30,000 cyntaf o’r taliadau sy’n iawndal am golli gwaith, yn cynnwys taliadau statudol a cholli swydd contract, ac mewn rhai achosion, cyfandaliad yn lle rhybudd diswyddo.

Os ydych chi wedi derbyn taliad am golli swydd a heb fod yn sicr os dylid ei dalu’n ddi-dreth, fe ddylech chi gysylltu ag ymgynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn swyddfa Cyngor ar Bopeth. Er mwyn chwilio am eich CAB agosaf, yn cynnwys y rheiny sy’n gallu rhoi cyngor trwy ebost, cliciwch ar y CAB agosaf.

  • Cynllun rhentu ystafell - mae £4,250 cyntaf yr incwm yn ddi-dreth
  • atodiad ad-daliad mewn cyswllt â llog a delir ar ad-dalu gordaliad treth
  • Taliadau Ymddiriedolaeth Thalidomide i ddioddefwyr thalidomide
  • Taliad Trwydded deledu i rai dros 75
  • cyfandaliadau niwed trwy frechiad
  • Grant Warm Deal, neu o 5 Ebrill 2009 Energy Assistance Package (Yr Alban), Cronfa Warm Front (Lloegr) Warm Homes (Gogledd Iwerddon), Rhwymedigaeth Cwmnïau Ynni (Cymru, Lloegr a’r Alban)
  • Credyd Treth Gwaith.

Incwm Trethadwy

Rhai budd-daliadau nawdd cymdeithasol a phensiynau

Mae’r budd-daliadau nawdd cymdeithasol canlynol a phensiynau yn drethadwy:

  • Lwfans Profedigaeth
  • Lwfans Gofalwr
  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth - cyfrannol ac ieuenctid
  • Budd-dal Analluogrwydd - ac eithrio ar gyfer y 28 wythnos gyntaf (cyfradd uwch) a’r rheiny oedd yn derbyn y Budd-dal Analluedd blaenorol ar 12 Ebrill 1995 am yr un analluogrwydd (tymor hir)
  • Cymhorthdal Incwm a delir i bobol sydd ar streic
  • pensiynau budd-dal marwolaeth ddiwydiannol
  • Lwfans Ceisio Gwaith - ar sail cyfraniadau ac ar sail incwm i fyny at gyfanswm trethadwy
  • Pensiwn Gwladol
  • Lwfans Mam Weddw
  • Lwfans Rhiant Gweddw
  • Pensiwn Gweddw.

Nid yw ychwanegiadau a delir am blant dibynnol gydag unrhyw un o’r budd-daliadau uchod yn drethadwy. Mae ychwanegiad ar gyfer priod neu bartner sifil yn drethadwy.

Incwm sy’n gysylltiedig â Gwaith

Mae’r incwm gwaith canlynol yn drethadwy:

  • bonwsau
  • comisiwn
  • treuliau a delir gan eich cyflogwr pan nad yw’r treuliau hynny o angenrhaid yn codi’n llwyr wrth i chi wneud eich gwaith yn cynnwys costau teithio rhwng eich cartref a’ch gweithle, a threuliau sy’n codi wrth ofalu am aelod o’ch teulu, megis costau gofalu am blentyn
  • rhai enillion dramor
  • taliadau yn lle cyflogau, megis taliadau a wneir gan ddiddymwr pan fydd eich cwmni yn cael ei ddiddymu ac mae enillion yn ddyledus i’r gweithwyr
  • gwaith a ganiateir, fel rhan o raglen triniaeth o dan oruchwyliaeth feddygol
  • enillion hunangyflogaeth
  • gwobrau amddiffynnol y gellir eu gorchymyn gan dribiwnlys diwydiannol os nad yw’ch cyflogwr wedi rhoi'r rhybudd statudol o ddiswyddiadau i undeb llafur neu daliad y gellir ei rhoi i chi fel cyn-weithiwr cyflogedig allan o gronfeydd diswyddo os ydyw’ch cyflogwr yn mynd yn fethdalwr
  • taliadau colli gwaith neu adael dros £30,000
  • taliadau ar gadw. Er enghraifft taliadau a wneir i chi am gyfnod lle nad ydych yn cyflawni unrhyw waith penodol, megis taliadau a roddir i chi fel gweithiwr gyda’r gwasanaeth prydau bwyd ysgolion yn ystod gwyliau ysgol
  • Tâl Mabwysiadu Statudol
  • Tâl Mamolaeth Statudol
  • Tâl Tadolaeth Statudol
  • Tâl Salwch Statudol
  • cildyrnau
  • talebau anariannol sy’n atebol ar gyfer Cyfraniadau Yswiriant Gwladol Dosbarth 1
  • cyflogau yn cynnwys codiadau cyflog ôl-ddyddiedig.

Pensiwn galwedigaethol a delir gan gyflogwr blaenorol

Mae pensiwn galwedigaethol a delir i chi, fel gweithiwr gan eich cyflogwr blaenorol, yn cyfrif fel eich incwm ac fel arfer mae’n drethadwy. Mae yna rai amgylchiadau lle nad yw’r incwm yn drethadwy, er enghraifft:

  • os ydych chi wedi ymddeol yn gynnar yn dilyn damwain yn y gwaith, salwch sy’n gysylltiedig â’r gwaith neu anafiadau rhyfel, mae’r gor-bensiwn a delir i chi uwchben y pensiwn ymddeol cynnar arferol yn anrhethadwy
  • os ydych chi’n gweithio y tu allan i’r DU fel gweithiwr, ac felly ddim yn talu treth y DU.

Mae’r gyfraith ynglŷn â threth a phensiynau galwedigaethol yn gymhleth a dylid cysylltu ag ymgynghorydd profiadol am fanylion pellach. Er enghraifft, fe allech chi gysylltu â Gwasanaeth Ymgynghorol Pensiynau (TPAS), sy’n darparu cyngor cyfrinachol am ddim ynglŷn â phensiynau galwedigaethol.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â TPAS, gweler Cymorth ychwanegol a gwybodaeth yn Pensiynau’r Gweithle.

Mae’r rheolau ynglŷn â chyfandaliadau pensiwn yn gymhleth a dylid cysylltu ag ymgynghorydd profiadol am fanylion, er enghraifft, mewn Sywddfa Cyngor ar Bopeth. Er mwyn chwilio am eich CAB agosaf, yn cynnwys y rheiny sy’n gallu rhoi cyngor trwy ebost, cliciwch ar y CAB agosaf.

Llog ar gynilion

Mae llog ar gynilion yn cyfrif fel incwm trethadwy ar y dyddiad y cafodd ei gredydu i’ch cyfrif. Nid yw’n cael ei ddosrannu dros y cyfnod lle mae’n tyfu. Mae’r mathau canlynol o log yn drethadwy:

  • llog a delir ar gynilion yn y mwyafrif o gyfrifon banc a chymdeithas adeiladu, ac yn cael ei dalu gan yr awdurdod lleol, ac oddi wrth gwmnïau'r DU a stociau’r llywodraeth (giltiau) Caiff treth ei ddidynnu o hwn yn y ffynhonnell, cyn i’r llog gael ei dalu i chi’r daliwr cyfrif. Os nad ydych yn talu treth, fe allwch chi drefnu i gael y llog wedi’i dalu’n llawn. Fe ddylech chi gael ffurflen oddi wrth y banc neu’r gymdeithas adeiladu i wneud hyn. Mae mwy o wybodaeth ynglŷn â threth ar gyfrifon banciau a chymdeithasau adeiladu ar gael yn www.hmrc.gov.uk
  • mae llog ar Gynilion a Buddsoddiadau Cenedlaethol yn drethadwy yn y rhan fwyaf o achosion ond mae rhai’n rhydd o dreth. Am fwy o wybodaeth, ewch i wefan NS&I yn www.nsandi.com
  • difidendau sy’n cael eu talu ar gyfranddaliadau. Am fwy o wybodaeth ynglŷn â threthu difidendau, gweler gwefan GOV.UK ar https://www.gov.uk/tax-on-dividends

Mathau eraill o incwm sy’n drethadwy

Mae’r mathau eraill o incwm canlynol yn drethadwy:

  • enillion trethadwy ar bolisïau yswiriant bywyd
  • incwm o ymddiriedolaethau a thaliadau terfynol
  • elw o werthiant rhai nwyddau neu eiddo
  • elw sy’n dod o rentu rhan o eiddo, gosod eiddo yn cynnwys ail gartrefi a llety gwyliau wedi’u dodrefnu. Mae incwm rhentu oddi wrth letywyr i fyny at derfyn arbennig yn gymwys i ostyngiad treth o dan gynllun Rhentu Ystafell
  • elw ar lwfansau teithio a delir i yrwyr gwirfoddol, er enghraifft, gyrwyr i’r gwasanaeth ceir ysbyty neu sefydliadau gwirfoddol eraill
  • blwydd-daliadau a brynwyd - yr elfen incwm o’r swm yr ydych yn ei derbyn.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn âg incwm trethadwy, fe ddylech chi gysylltu ag ymgynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Swyddfa Cyngor ar Bopeth. Er mwyn chwilio am eich CAB agosaf, yn cynnwys y rheiny sy’n gallu rhoi cyngor trwy ebost, cliciwch ar y CAB agosaf.

Lwfansau Treth a gostyngiadau treth

Lwfansau Personol

Yn ychwanegol at gael incwm sy ddim yn drethadwy o gwbl, mae yna lwfansau di-dreth yr ydych yn eu tynnu oddi ar eich incwm trethadwy er mwyn lleihau’r swm o incwm sy’n drethadwy. Mae hyn oherwydd bod gan bob trethdalwr bron sy’n byw yn y DU o ddydd i ddydd yr hawl i gael lwfansau treth personol sy’n cael eu didynnu o’u hincwm trethadwy. Mae’r lwfansau hyn yn rhoi i’r trethdalwr swm arbennig o incwm trethadwy lle nad ydynt yn talu treth arno.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â lwfansau personol, gweler Symiau a Lwfansau Treth Incwm.

Gostyngiadau Treth

Efallai y bydd rhai trethdalwyr yn medru hawlio gostyngiadau treth incwm yn ogystal â lwfansau. Mae gostyngiadau treth incwm yn rhai a ganiateir oherwydd bod yn rhaid i chi dalu rhai treuliau, fel arfer yn gysylltiedig â’ch gwaith. Fe allwch chi ddefnyddio’r gostyngiadau i leihau’r swm o incwm trethadwy er mwyn i chi gael llai o dreth i’w dalu.

Am fwy o wybodaeth ynglŷn â gostyngiadau treth, gweler Gostyngiadau Treth.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?
Pam nad oedd y cyngor yn fuddiol?

Dywedwch fwy wrthym am pam nad oedd ein cyngor yn helpu.

A oedd y cyngor hwn yn fuddiol?

Diolch i chi, cyflwynwyd eich adborth.