Neidio i’r llywio Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Yr hyn fedrwch chi ei wneud os oes gostyngiad yn eich Budd-dal Tai am fod eich tŷ cymdeithasol yn rhy fawr

This advice applies to Cymru

Os ydych chi'n byw mewn tŷ sy'n eiddo i gymdeithas tai neu gyngor ac rydych yn hawlio Budd-dal Tai i'ch helpu i dalu'ch rhent, efallai y bydd eich Budd-dal Tai yn gostwng o fis Ebrill 2013. Fe allai hyn ddigwydd os ydych chi o oed gweithio a bod eich cartref yn cael ei ystyried yn rhy fawr i chi. Yr enw arall ar hyn yw’r ‘dreth ystafell wely'. Dechreuodd y toriadau ym mis Ebrill 2013 ac mae'n bosib i'ch Budd-dal Tai gael ei ostwng bryd hynny. Fodd bynnag, gallai'ch Budd-dal tai gael ei ostwng unrhyw bryd am y rheswm hwn os byddwch yn symud i eiddo mwy neu os yw nifer y bobl sy'n byw ar yr aelwyd yn newid a hynny'n golygu bod eich cartref yn cael ei ystyried yn rhy fawr i chi.

Gair o gyngor

Os ydych yn ystyried symud i gartref llai o faint, efallai y byddwch chi am gyfnewid gyda thenant tai cymdeithasol arall. Gallwch ymuno â chynllun cydgyfnewid, sy'n medru eich helpu i ddod o hyd i le i symud iddo.
Efallai y bydd eich landlord yn rhedeg ei gynllun ei hun neu efallai y bydd angen i chi gofrestru gydag un o'r gwefannau cyfnewid cartrefi ar gyfer tenantiaid tai cymdeithasol.

Darllenwch fwy ar wefan Directgov yn www.direct.gov.uk

Pryd allai hyn effeithio arnoch chi?

Os ydych yn rhentu'ch cartref gan landlord tai cymdeithasol fel y cyngor neu gymdeithas tai, ac rydych chi o oed gweithio, efallai y bydd eich Budd-dal Tai yn gostwng. Fe allai hyn ddigwydd os teimlir bod eich cartref yn rhy fawr i chi - er enghraifft, os yw'ch plant wedi tyfu ac wedi gadael y cartref ac mae gennych ystafell sbâr nawr.

Mae'n bwysig i chi ddarganfod nawr os yw hyn yn mynd i effeithio arnoch, er mwyn i chi fedru penderfynu sut fyddwch chi'n medru talu'ch rhent pan fydd y newidiadau'n digwydd.

Beth fedrwch chi ei wneud os oes gostyngiad i'ch Budd-dal Tai?

Os oes gostyngiad i'ch Budd-dal Tai oherwydd dywedir bod eich cartref yn rhy fawr i chi, fwy na thebyg y bydd gwahaniaeth rhwng eich rhent a'r Budd-dal a delir i chi. Chi fydd yn gyfrifol am dalu'r gwahaniaeth hwn. Os nad ydych yn medru talu'r gwahaniaeth, fe allech golli'ch cartref. Dyma rai opsiynau efallai y byddwch chi am eu hystyried:

  • talu'r gwahaniaeth o'ch budd-daliadau eraill neu gynilion, os oes rhai gennych
  • ceisio cynyddu'ch incwm o waith cyflogedig, er enghraifft trwy gael oriau ychwanegol
  • sicrhau eich bod yn cael yr holl fudd-daliadau posib, er enghraifft arian i'ch helpu gyda chostau anabledd
  • gofyn i aelodau'r teulu sy'n byw gyda chi gyfrannu mwy
  • symud i gartref llai yn y sector tai cymdeithasol neu'r sector rhentu preifat. Dylech drafod yr opsiwn hwn gyda'ch landlord. Efallai y bydd eich landlord tai cymdeithasol yn medru eich helpu i gyfnewid eich cartref am le arall gan y cyngor neu gymdeithas tai, neu roi blaenoriaeth i chi i gael eich ailgartrefu ar y rhestr aros neu trwy’r system gynnig. Efallai y bydd hefyd yn cynnig swm o arian i chi neu gymorth o fath arall i'ch annog chi i symud i gartref llai o faint
  • cyflwyno cais i adran Budd-dal Tai eich cyngor lleol am Daliad Tai yn ôl Disgresiwn. Ond, mae yna gyfyngiad ar yr arian sydd ar gael gan y cynghorau ac fe fydd yn rhaid iddynt flaenoriaethu taliadau. Er enghraifft, rhoddir blaenoriaeth i denantiaid anabl y mae eu cartrefi wedi eu haddasu'n arbennig ar eu cyfer
  • cymryd lletywr i rentu eich ystafell sbâr. Fe fyddai hyn yn golygu nad yw'r ystafell yn cyfrif fel ystafell sbâr mwyach, at ddibenion Budd-dal Tai. Fe fydd angen i chi ofyn i'ch landlord am ganiatâd i wneud hyn, ond mae disgwyl i landlordiaid gytuno yn y rhan fwyaf o achosion. Cofiwch y gallai incwm gan letywr effeithio ar eich budd-daliadau.
  • gofyn i landlord ailddosbarthu ystafell sbâr fel un amhenodol, os nad ydych chi'n meddwl ei bod hi'n addas i'w defnyddio fel ystafell wely. Er enghraifft, gallai gytuno i hyn os yw'r ystafell yn fach iawn neu os oes rhaid cerdded drwyddi i gyrraedd ystafell arall. Byddai hyn yn golygu nad yw'n cyfrif fel ystafell sbâr mwyach at ddibenion Budd-dal Tai. Hyd yn oed os nad yw'r landlord yn cytuno i ailddosbarthu'r ystafell, gallech geisio apelio yn erbyn penderfyniad y cyngor ynglŷn â'ch Budd-dal Tai ar y sail bod nifer yr ystafelloedd gwely'n wahanol i'r hyn a nodir gan y landlord.

Os torrwyd eich Budd-dal Tai pan na ddylai fod wedi cael ei dorri, gallwch ofyn i'r adran Budd-dal Tai edrych ar ei phenderfyniad eto. Fe allai hyn fod, er enghraifft, os oedd wedi defnyddio'r wybodaeth anghywir am eich teulu wrth gyfrifo sawl ystafell wely fedrwch chi eu cael cyn torri'ch Budd-dal Tai.

A fu newid yn eich amgylchiadau?

Mae'n arbennig o bwysig sicrhau eich bod yn dweud wrth adran Budd-dal Tai eich cyngor os fu unrhyw newidiadau ar eich aelwyd, er enghraifft baban newydd neu berthynas yn symud i mewn gyda chi. Dylech hefyd ddweud am unrhyw newidiadau eraill, fel pan na fyddwch chi neu'ch partner o oed gweithio mwyach, neu pan fydd eich plentyn yn cyrraedd oed pan na fyddai disgwyl iddo rannu ystafell wely mwyach. Fe allai hyn olygu y cewch fwy o ystafelloedd gwely ac na fydd eich Budd-dal Tai yn gostwng.  Ond, fe fydd pethau eraill hefyd yn cael eu hystyried, er enghraifft, incwm pobl sydd wedi symud i mewn gyda chi.

Did this advice help?
Why wasn't this advice helpful?
Did this advice help?

Thank you, your feedback has been submitted.