Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru. Newid gwlad

Budd-daliadau a chredydau treth i bobl sy’n gweithio

Arian ychwanegol i bobl sy’n gweithio

Os ydych chi’n gweithio, efallai y byddwch yn medru cael budd-daliadau neu gredydau treth o hyd os ydych ar incwm isel. Nid oes gwahaniaeth p’un ai eich bod yn gweithio i rywun arall neu’n hunangyflogedig. Fe fydd y budd-daliadau y medrwch eu cael yn dibynnu ar eich amgylchiadau, eich enillion ac arian arall sydd gennych yn dod i mewn, a faint o oriau yr ydych yn eu gweithio bob wythnos. Mae yna fudd-daliadau gwahanol ar gyfer pobl sy’n gweithio llai nag 16 awr yr wythnos ac i bobl sy’n gweithio 16 awr neu fwy.

Mae’r wybodaeth hon, yn bennaf, ar gyfer pobl sy’n gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos. Mae yna wybodaeth hefyd ynghylch help os ydych chi’n gweithio llai na 16 awr, ac os ydych yn cael budd-daliadau penodol ac yna’n dechrau gweithio neu’n gweithio mwy o oriau neu’n cael mwy o gyflog.

Cyfrifo sawl awr yr ydych chi’n eu gweithio

Os oes gennych fwy nag un swydd, dylech adio oriau pob swydd at ei gilydd. Os yw’r nifer o oriau yr ydych yn eu gweithio yn newid o wythnos i wythnos, fe fydd eich budd-dâl yn dibynnu ar eich oriau cyfartalog (gweler y pennawd, Help pan fyddwch chi’n dechrau gwaith).

Os nad ydych yn siŵr sut y bydd yr oriau yr ydych yn eu gweithio yn cael eu hystyried at ddibenion budd-daliadau, dylech holi cynghorydd profiadol - er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Os ydych yn gweithio llai nag 16 awr

Os ydych yn gweithio llai nag 16 awr yr wythnos, efallai y byddwch yn medru hawlio Cymhorthdal Incwm neu Lwfans Ceisio Gwaith. Ond, os oes gennych bartner sy’n byw gyda chi ac yn gweithio 24 awr yr wythnos neu fwy, ni fyddwch yn medru hawlio’r budd-daliadau hyn. Efallai y bydd eich partner yn medru hawlio Credyd Treth Gwaith yn lle (gweler y pennawd Credyd Treth Gwaith). Mae hyn yn wir waeth a yw'ch partner yn lebiaidd, yn hoyw neu'n wahanrywiol a waeth a ydych chi'n briod, mewn partneriaeth sifil neu'n cydfyw.

Efallai hefyd y byddwch yn gymwys i hawlio peth Budd-dâl Tai a Gostyngiad ar y Dreth Gyngor i helpu gyda chostau rhent a threth gyngor. Os oes plant gennych fe allwch hawlio Credyd Treth Plant a Budd-dâl Plant. (Rydych chi’n medru cael y budd-daliadau hyn waeth a ydych chi’n gwneud unrhyw waith ai peidio.) Efallai hefyd y byddwch yn medru cael help fel presgripsiynau rhad ac am ddim, cinio ysgol rhad ac am ddim, help gyda chostau babi newydd neu help gyda chostau angladd, gan ddibynnu ar y budd-daliadau neu’r credydau treth yr ydych yn eu cael a’ch incwm.

Os ydych yn gweithio 16 awr neu fwy yr wythnos

Os ydych yn gweithio 16 awr neu fwy yr wythnos, efallai y byddwch â hawl i Gredyd Treth Gwaith (gweler y pennawd Credyd Treth Gwaith). Fe fydd hyn yn dibynnu ar eich amgylchiadau a faint o arian sydd gennych yn dod i mewn. Efallai hefyd y byddwch â hawl i fudd-daliadau eraill, er enghraifft, os ydych ar incwm isel efallai y byddwch yn medru cael peth Budd-dâl Tai a Gostyngiad ar y Dreth Gyngor i helpu gyda rhent a threth gyngor. Os oes plant gennych, fe allwch hawlio Budd-dâl Plant ac efallai hefyd y byddwch â hawl i beth Credyd Treth Plant. Nid oes rhaid eich bod chi’n gweithio i gael Credyd Treth Plant, ond fe fydd eich enillion yn effeithio ar y swm a gewch. Efallai hefyd y byddwch â hawl i help o fath arall fel presgripsiynau rhad ac am ddim, help gyda chostau babi newydd neu help gyda chostau angladd (gweler y pennawd Help o fath arall pan fyddwch chi’n cael Credyd Treth Gwaith).

Efallai hefyd y bydd hawl gennych i Gredyd Dychwelyd i'r Gwaith os ydych newydd ddechrau gweithio, neu os ydych newydd ddod yn hunangyflogedig ac yn union cyn hynny roeddech yn hawlio rhai budd-daliadau penodol oherwydd salwch neu anabledd – gweler y pennawd Credyd Dychwelyd i'r Gwaith ar ôl cyfnod o salwch.

Credyd Treth Gwaith

Mae Credyd Treth Gwaith yn daliad ar gyfer pobl sy’n gweithio ac ar incwm isel. Cyllid a Thollau EM (CAThEM) sy'n talu Credyd Treth Gwaith.

Pwy sy’n medru cael Credyd Treth Gwaith

Fe allwch gael Credyd Treth Gwaith os ydych chi neu eich partner yn gweithio digon o oriau'r wythnos ac mae eich incwm yn ddigon isel. Nid oes rhaid bod plant gennych cyn eich bod yn gymwys. Nid oes gwahaniaeth p’un ai eich bod yn gweithio i rywun arall neu’n hunangyflogedig.

Rhaid eich bod chi’n byw yn y Deyrnas Gyfunol. Os ydych yn dod o dramor, efallai y cewch drafferth hawlio Credyd Treth Gwaith, gan ddibynnu ar eich statws mewnfudo.

Os nad ydych yn siwr am eich hawl i hawlio Credyd Treth Gwaith oherwydd eich statws mewnfudo, dylech holi cynghorydd profiadol - er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Mae’r nifer o oriau'r wythnos y mae’n rhaid i chi eu gweithio er mwyn i chi fedru cael Credyd Treth Gwaith yn dibynnu ar eich amgylchiadau.

Os ydych yn sengl neu mewn pâr, ac nid oes plant gennych, fe fyddwch yn gymwys yn yr amgylchiadau canlynol:

  • os ydych yn 25 neu’n hŷn ac yn gweithio 30 awr neu fwy yr wythnos, efallai y cewch Gredyd Treth Gwaith. Yn yr achos hwn, nid oes rhaid bod plentyn gennych cyn i chi fedru hawlio, ond rhaid eich bod yn gweithio digon o oriau
  • os ydych yn 16 neu’n hŷn ac yn gweithio 16 awr neu fwy'r wythnos, fe fyddwch hefyd yn medru cael Credyd Treth Gwaith os ydych yn anabl ac yn cael budd-dâl cymwys
  • rydych yn 60 neu’n hŷn ac rydych yn gweithio 16 awr neu fwy'r wythnos
  • os ydych yn 25 neu’n hŷn ac yn gweithio 30 awr neu fwy'r wythnos efallai y byddwch yn medru cael Credyd Treth Gwaith. Yn yr achos hwn, nid oes rhaid bod gennych blentyn er mwyn i chi fedru hawlio, ond mae’n rhaid eich bod chi’n gweithio digon o oriau.
  • rydych yn 60 oed neu’n hŷn ac yn gweithio 16 awr neu fwy yr wythnos.

Os ydych yn sengl ac mae gennych un plentyn neu fwy, fe fyddwch yn gymwys yn yr amgylchiadau canlynol:

Os ydych mewn pâr ac yn gyfrifol am blentyn neu berson ifanc, fe fyddwch yn gymwys yn yr amgylchiadau canlynol:

  • rydych yn 16 neu’n hŷn, rydych chi neu’ch partner yn gweithio 16 awr yr wythnos neu fwy, ac mae’r ddau ohonoch yn gweithio cyfanswm o 24 awr yr wythnos neu fwy rhyngoch chi. Er enghraifft, rydych yn medru bodloni’r amod hwn os ydych yn gweithio 16 awr yr wythnos ac mae’ch partner yn gweithio 8 awr yr wythnos
  • rydych yn 16 neu’n hŷn ac yn gweithio 16 awr neu fwy'r wythnos, ac rydych yn anabl ac yn cael budd-dâl cymwys
  • rydych yn 16 neu’n hŷn ac yn gweithio 16 awr neu fwy'r wythnos, ac mae’ch partner yn glaf sy’n aros yn yr ysbyty neu â hawl i Lwfans Cynhaliwr neu yn y carchar neu’n cael rhai budd-daliadau anabledd penodol
  • rydych yn 60 neu’n hŷn ac yn gweithio 16 awr yr wythnos neu fwy.

Mae yna holiadur ar-lein y medrwch ei ddefnyddio i weld os ydych yn gymwys i gael Credyd Treth Gwaith. Ewch at wefan Cyllid a Thollau ei Mawrhydi yn: www.hmrc.gov.uk.

Credyd Treth Gwaith os ydych yn gyfrifol am blentyn

Os ydych yn gyfrifol am blentyn neu berson ifanc, fe fyddwch yn medru cael Credyd Treth Gwaith tra eich bod chi’n gweithio16 awr yr wythnos neu fwy os ydych yn sengl, neu o leiaf 24 awr yr wythnos rhyngoch chi os ydych mewn pâr, gydag un ohonoch yn gweithio 16 awr yr wythnos neu fwy. Efallai y bydd rhai parau sydd â phlant yn gymwys heb weithio am 24 awr rhyngddynt, os oes un ohonynt yn gweithio 16 awr – gweler uchod. Rhaid bod eich incwm yn ddigon isel hefyd. Mae plentyn yn rhywun o dan 16, ac mae person ifanc yn rhywun sy’n 16, 17, 18 neu 19 ac yn dal i fod mewn addysg lawn amser hyd at Lefel A neu’r cyfwerth neu ar gyrsiau hyfforddiant penodol sydd wedi eu cymeradwyo.. Rydych yn gyfrifol am blentyn neu berson ifanc os ydynt yn byw gyda chi fel arfer a chi sydd â’r prif gyfrifoldeb dros eu gofal. Fel arfer, ni fyddwch yn medru cael Credyd Treth Gwaith os yw’ch plentyn mewn gofal gyda’r awdurdod lleol.

Efallai y byddwch yn medru cael Credyd Treth Gwaith am gyfnod byr ar ôl i’ch plentyn gyrraedd 16 neu adael ysgol, gan ddibynnu pryd mae eu pen-blwydd a beth maen nhw’n ei wneud ar ôl gadael ysgol.

Os ydych ar gyfnod mamolaeth, cyfnod tadolaeth neu gyfnod mabwysiadu, rydych fel arfer yn gweithio 16 awr neu fwy, fe fyddwch yn medru hawlio Credyd Treth Gwaith cyn i chi fynd yn ôl i’r gwaith, tra’ch bod chi’n gyfrifol am blentyn. Os mai eich plentyn cyntaf ydyw, ac nid ydych yn gyfrifol am unrhyw blant eraill, fe fydd yn rhaid i chi aros hyd nes i’r plentyn gael ei eni neu nes i’r plentyn ddod i fyw gyda chi cyn i chi hawlio.

Credyd Treth Gwaith os ydych yn anabl

Rydych yn medru cael Credyd Treth Gwaith os ydych yn anabl, ar yr amod:

  • eich bod yn gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos, a
  • fod eich incwm yn ddigon isel, a
  • eich bod yn cael budd-daliadau penodol oherwydd eich anabledd, a
  • fod eich anabledd sy'n golygu eich bod ar anfantais wrth geisio cael swydd. Mae’n bosib y bydd Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi yn gofyn i chi am enw gweithiwr gofal iechyd proffesiynol a fydd yn medru cadarnhau sut mae eich anabledd yn effeithio ar eich siawns o ddod o hyd i waith. Efallai y bydd y person yma yn feddyg, yn therapydd galwedigaethol neu'n nyrs gymunedol.

Mae’r budd-daliadau cymwys yn cynnwys Budd-dâl Analluogrwydd, Lwfans Byw i’r Anabl, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth, Lwfans Gweini, Budd-dâl Anabledd Anafiadau Diwydiannol, Tâl Salwch Statudol, pensiwn rhyfel gyda thâl salwch galwedigaethol Cymhorthdal Incwm, Lwfans Gweini cyson neu gredydau Yswiriant Gwladol wedi eu dyfarnu, am nad ydych chi wedi bod yn medru gweithio. Mae yna reolau ynghylch pa mor hir y mae’n rhaid eich bod wedi cael y budd-daliadau hyn cyn y gallwch hawlio Credyd Treth Gwaith. Mae rhai o’r budd-daliadau hyn yn stopio unwaith yr ydych chi’n gweithio, ac mae rhai’n parhau.

Os ydych yn anabl ac nid ydych yn siwr a oes hawl gennych i Gredyd Treth Gwaith, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Eich incwm a Chredydau Treth Gwaith

Hyd yn oed os fyddwch chi’n bodloni’r amodau o ran gweithio, fe fyddwch ond yn cael Credyd Treth Gwaith os yw’ch incwm yn ddigon isel. Caiff eich incwm ar gyfer credydau treth ei asesu yn flynyddol. Mae’r penderfyniad ynghylch rhoi Credyd Treth Gwaith i chi, a faint yr ydych yn ei gael, yn dibynnu ar eich incwm a’ch amgylchiadau. Ni fydd eich holl incwm yn cael ei ystyried (er enghraifft, caiff cynhaliaeth a chymorth plant, y rhan fwyaf o daliadau Mamolaeth, Tadolaeth neu Fabwysiadu Statudol a phob lwfans Mamolaeth a delir i chi, ei anwybyddu). Fel arfer, fe fydd Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi (CAThEM) yn defnyddio eich incwm ar gyfer y flwyddyn dreth ddiwethaf i gyfrifo faint sy’n ddyledus i chi. Dylech ddweud wrth CAThEM am unrhyw newidiadau sylweddol yn eich incwm, neu efallai y byddwch yn cael gormod o gredyd treth, neu lai, nag sy’n ddyledus i chi.

Am fwy o wybodaeth, yng Nghymru, Lloegr a'r Alban, am ordalu credydau treth, gweler Gordalu credydau treth, yn y Taflenni ffeithiau ar Fudd-daliadau.

Faint o Gredyd Treth Gwaith fyddwch chi’n ei gael

Caiff uchafswm y Credyd Treth Gwaith sy’n daladwy i chi ei gyfrifo trwy adio gwahanol elfennau sy’n seiliedig ar eich amgylchiadau. Mae yna elfen sylfaenol, sydd wedi ei chynnwys ar gyfer unrhyw un sydd â hawl i Gredyd Treth Gwaith. Mae yna elfen ail oedolyn os ydych yn hawlio fel aelod o bâr, er, mae yna rai amgylchiadau pan na fydd pâr yn ei gael. Rhaid i chi hawlio fel pâr os ydych yn byw gyda phartner. Mae hyn yn cynnwys partner o'r rhyw arall neu'r un rhyw. Mae yna elfen rhiant unigol os ydych yn rhiant unigol.

Mae yna elfen 30 awr os ydych yn gweithio 30 awr yr wythnos (neu os ydych yn hawlio fel pâr ac yn gweithio o leiaf 30 awr rhyngoch chi).

Mae yna elfen anabledd os ydych yn anabl, yn cael rhai budd-daliadau penodol ac yn gweithio o leiaf 16 awr yr wythnos. Rydych hefyd yn medru cael elfen anabledd os yw’ch partner yn gymwys, neu ddwy elfen anabledd os yw’r ddau ohonoch yn gymwys. Mae yna elfen anabledd difrifol os ydych yn cael cyfradd uchaf cydran gofal Lwfans Byw i’r Anabl neu gyfradd uwch Lwfans Gweini (fe fyddwch yn cael dau o’r rhain os ydych chi a’ch partner yn gymwys).

Efallai hefyd y byddwch yn medru cael cydran gofal plant. Mae hyn yn gyfwerth â hyd at 70% o’r costau gofal plant a ddarperir gan berson cofrestredig sy’n gofalu am blant, clwb ar ôl ysgol, neu ddarparwr arall sydd wedi’i gymeradwyo. Mae yna derfyn ar uchafswm y costau gofal plant wythnosol sy’n gymwys sy’n golygu mai uchafswm yr elfen hon yw 70% o’r uchafswm.

Cyfraddau Credyd Treth Gwaith

Elfen Credyd Treth GwaithUchafswm y swm blynyddol o 6 Ebrill 2013
Elfen sylfaenol£1,920
Elfen ail oedolyn£1,970
Elfen rhiant unigol£1,970
Elfen 30 awr£790
Elfen anabledd£2,855
Elfen anabledd difrifol£1,220
Elfen gofal plant (hyd at 70% o'r uchafswm):-Uchafswm y swm wythnosol o 6 Ebrill 2013
Uchafswm y costau wythnosol cymcys ar gyfer un plentyn£175.00 (uchafswn sy'n daladwy £122.00)
Uchafswm y costau wythnosol cymwys ar gyfer dau blentyn neu fwy£300.00 (uchafswm sy'n daladwy £210.00)

Cyfrifo credyd treth

I gyfrifo faint o Gredyd Treth Gwaith sy’n ddyledus, mae elfennau ar wahân Credyd Treth Gwaith sy’n berthnasol i chi yn cael eu hadio. Os oes hawl gennych i Gredyd Treth Plant yn ogystal â Chredyd Treth Gwaith, caiff uchafswm eich Credyd Treth Plant ei gyfrifo ar yr un pryd a’i ychwanegu at uchafswm eich Credyd Treth Gwaith.

Caiff eich incwm ar gyfer y flwyddyn dreth ei gymharu at derfyn o £6,420. Fel arfer, defnyddir eich incwm ar gyfer y flwyddyn dreth flaenorol. Os yw’ch incwm yn llai na’r terfyn, fe fyddwch yn cael uchafswm Credyd Treth Gwaith (a Chredyd Treth Plant os yw hyn yn berthnasol). Os yw’ch incwm yn fwy na’r terfyn, fe fydd eich credyd treth yn gostwng. Caiff Credyd Treth Gwaith (heblaw am yr elfen gofal plant) ei gymryd i ffwrdd yn gyntaf, ac yna’r elfen gofal plant. Os yw’ch incwm yn rhy uchel, ni fyddwch yn cael unrhyw Gredyd Treth Gwaith. Ond, efallai y byddwch yn dal i fedru cael peth Credyd Treth Plant, os oes hawl gennych, oherwydd dyma ran olaf cyfanswm eich credydau treth i’w ostwng.

Mae’r ffordd o gyfrifo credyd treth yn gymhleth iawn. I gael syniad o'r swm y dylech ei gael, mae yna gyfleuster cyfrifo ar-lein ar wefan Cyllid a Thollau ei Mawrhydi yn: www.hmrc.gov.uk. Os ydych am wybod faint yn union o Gredyd Treth Gwaith ddylech chi fod yn ei gael, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Sut i hawlio Credyd Treth Gwaith

I ofyn am Gredyd Treth Gwaith, cysylltwch â llinell gymorth credyd treth am becyn cais. Y ffurflen gais ar gyfer eich cais cyntaf yw Ffurflen TC600. Rhif y llinell gymorth yw 0345 300 3900 (ffôn testun 0345 300 3909).

Mae angen llawer o wybodaeth ar y ffurflen gais, gan gynnwys eich incwm ar gyfer y flwyddyn dreth flaenorol. Os ydych yn cael trafferth llenwi’r ffurflen, mae yna nodiadau sy’n dod gyda’r ffurflen, neu fe allwch ffonio’r llinell gymorth, neu holi cynghorydd profiadol, er enghraifft mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth.

Mae’n bwysig hefyd eich bod yn cadw cymaint o dystiolaeth o’ch amgylchiadau personol ag sy’n bosib. Dylech gadw ffurflenni P60 (neu P45 os ydych wedi gadael swydd), datganiadau am unrhyw fudd-daliadau a gewch a mantolenni gan eich banc neu gymdeithas adeiladu ar gyfer unrhyw gynilion. Fe fydd unrhyw ddogfennau am eich incwm neu gyfalaf (a’ch darparwr gofal plant os ydych yn gofyn am gostau gofal plant) yn eich helpu i lenwi’r ffurflen.

Pan fyddwch chi’n gofyn am Gredyd Treth Gwaith, fe fydd yn rhaid i chi roi eich rhif yswiriant gwladol. Fel arfer, fe fydd yn rhaid i chi roi rhif yswiriant gwladol unrhyw bartner sy’n byw gyda chi hefyd. Os nad ydych yn gwybod beth yw eich rhif yswiriant gwladol, ond rydych yn credu bod rhif gennych, ceisiwch roi cymaint o wybodaeth a fydd yn helpu’r swyddfa i ddod o hyd i’ch rhif ag sy’n bosib. Os nad oes rhif yswiriant gwladol gennych, fe fydd yn rhaid i chi ofyn am un.

Am wybodaeth ar Sut i ofyn am rif yswiriant gwladol, gweler Yswiriant gwladol - Cyfraniadau a budd-daliadau.

Cael Credyd Treth Gwaith wedi ei ôl-ddyddio

Efallai y byddwch yn medru cael peth Credyd Treth Gwaith am gyfnod cyn i chi hawlio, os oeddech yn cwrdd â’r amodau a byddech wedi medru hawlio ynghynt. Gelwir y broses o gael credyd treth am gyfnod cyn i chi hawlio yn ‘ôl-ddyddio’. Nid oes rhaid i chi roi unrhyw resymau pam nad ydych wedi hawlio ynghynt. Pan fyddwch chi’n gofyn gofynnwch am gredyd treth wedi ei ôl-ddyddio ar eich ffurflen gais. Fel arfer, fe fyddwch ond yn medru cael Credyd Treth Gwaith wedi ei ôl-ddyddio am uchafswm o un mis cyn y dyddiad yr ydych yn ceisio.

Os ydych angen help i ofyn am Gredyd Treth Gwaith, wedi ei ôl-ddyddio, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Gwiriadau Credyd Treth Gwaith, Newidiadau mewn Amgylchiadau a Thwyll

Efallai eich bod yn cyflawni twyll credyd treth os ydych yn rhoi gwybodaeth anghywir neu gamarweiniol yn fwriadol wrth ofyn am gredydau treth, neu os nad ydych yn llwyddo i hysbysu ynghylch newid mewn amgylchiadau o fewn un mis i'r newid. Hyd yn oed os nad ydych yn twyllo, fe fyddwch yn medru achosi gordaliad a fydd yn rhaid ei ad-dalu ac efallai y bydd yn rhaid i chi dalu dirwy. Gellir gwirio eich amgylchiadau ar unrhyw adeg tra eich bod chi’n hawlio ac mae swyddogion Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi hefyd yn medru cael gwybodaeth amdanoch gan bobl eraill, gan gynnwys eich cyflogwr neu eich darparwr gofal plant. Fe fyddan nhw’n medru gofyn i chi ddarparu mantolenni banc a thystiolaeth arall, ac efallai y byddant yn eich cyfweld. Mae twyll credyd treth yn drosedd a gellir eich erlyn neu wneud i chi dalu dirwy.

Am fwy o wybodaeth ar yr hyn fedrwch chi ei wneud os gofynnir i chi fynd i gyfweliad dan rybudd, gweler Problemau gyda budd-daliadau a chredydau treth.

Am fwy o wybodaeth yng Nghymru, Lloegr a'r Alban am riportio newid mewn amgylchiadau, gweler Credydau treth – riportio newid mewn amgylchiadau, yn y Taflenni ffeithiau ar fudd-daliadau.

Am fwy o wybodaeth, yng Nghymru, Lloegr a'r Alban, am ordalu credydau treth, gweler Gordalu credydau treth yn y Taflenni ffeithiau ar Fudd-daliadau.

Os ydych yn poeni ynghylch y posibilrwydd eich bod dan amheuaeth o dwyll, eich bod yn destun archwiliad neu wedi eich cael yn euog, neu os gofynnwyd i chi ad-dalu gordaliad budd-dâl, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Sut caiff Credyd Treth Gwaith ei dalu

Gellir talu Credyd Treth Gwaith yn syth i mewn i’ch cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu, neu i mewn i gyfrif cerdyn swyddfa bost. Os nad ydych yn rhoi manylion eich cyfrif i Gyllid a Thollau EM (CAThEM), mae’n bosib y medrwch golli eich hawl i Gredyd Treth Gwaith. Os ydych yn cael trafferth agor cyfrif, dylech gysylltu â CAThEM i esbonio.

Am fwy o wybodaeth ynghylch talu budd-daliadau a chredydau treth, gweler Talu budd-daliadau a chredydau treth, ac am fwy o wybodaeth ynghylch Credyd Treth Plant, gweler Budd-daliadau ar gyfer teuluoedd a phlant. Am fwy o wybodaeth, yng Nghymru, Lloegr a'r Alban, am ordalu credydau treth, gweler Gordalu credydau treth yn y Taflenni ffeithiau ar Fudd-daliadau.

Os ydych yn cael trafferth gyda thalu Credyd Treth Gwaith, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Am ba gyfnod y telir Credyd Treth Gwaith

Rhoddir credydau treth am flwyddyn dreth gyfan. Mae blwyddyn dreth yn dechrau ar ddechrau mis Ebrill ac yn parhau hyd nes diwedd y mis Mawrth canlynol. Os ydych yn hawlio ar ôl Ebrill, fe fydd eich dyfarniad yn dechrau o’r dyddiad yr ydych yn hawlio ac yn parhau hyd nes diwedd y mis Mawrth canlynol. Fel arfer, gosodir y swm yr ydych yn ei gael am flwyddyn. Os yw’ch amgylchiadau yn newid yn ystod cyfnod eich dyfarniad, dylech ddweud wrth CAThEM cyn gynted â phosib. Mae hyn yn bwysig, oherwydd fel arall, mae’n bosib na fyddwch yn cael yr holl gredyd treth sy’n ddyledus i chi, neu efallai y cewch ormod o dal ac fe fydd yn rhaid i chi ei ad-dalu i CAThEM. Fe fydd rhai newidiadau i’ch amgylchiadau yn golygu bod eich dyfarniad yn dod i ben a bod yn rhaid i chi hawlio eto. Fe fydd newidiadau eraill yn golygu bod eich dyfarniad yn parhau ond y bydd yn cael ei gyfrifo eto, ac ni fydd rhai newidiadau yn effeithio ar eich dyfarniad o gwbl.

Os fydd eich gwaith yn dod i ben, gallwch barhau i dderbyn Credyd Treth Gwaith am bedair wythnos arall. Dyma’r sefyllfa hefyd os fyddwch yn dechrau gweithio llai na 16 awr yr wythnos, neu, mewn rhai achosion, llai na 30 awr yr wythnos.

Am fwy o wybodaeth ynghylch gordaliadau, yng Nghymru, Lloegr a'r Alban, gweler Gordalu credydau treth yn y Taflenni ffeithiau ar Fudd-daliadau.

Problemau gyda Chredyd Treth Gwaith

Os gwrthodir rhoi Credyd Treth Gwaith i chi ac rydych yn credu bod hawl gennych i’w gael, neu fod y swm a ddyfarnwyd i chi yn anghywir, fe fyddwch yn medru gofyn i Gyllid a Thollau EM (CAThEM) esbonio eu penderfyniad. Os ydych yn dal i fod yn anfodlon, fe fyddwch yn medru gofyn iddynt ailystyried y penderfyniad neu fe fyddwch yn medru apelio i dribiwnlys annibynnol. Rhaid i chi wneud hyn o fewn 30 diwrnod i benderfyniad CAThEM.

Os nad ydych yn hapus gyda’r gwasanaeth a gawsoch gan CAThEM, er enghraifft, cafwyd oedi hir, neu maen nhw wedi colli dogfennau a anfonwyd atynt, dylech gwyno. Fe fyddwch yn medru gwneud hyn, waeth a ydych hefyd yn herio penderfyniad CAThEM ai peidio.

Mae fy mhartner a minnau newydd fabwysiadu plentyn. Rydyn ni ar incwm isel ac yn credu y dylwn ni gael Credyd Treth Gwaith. Fel pâr hoyw, a ydyn ni'n medru hawlio? Rydyn ni hefyd yn poeni sut fyddwn ni'n cael ein trin.

Fel pâr hoyw, rydych yn medru gofyn am Gredyd Treth Gwaith. Cyllid a Thollau Ei Mawrhydi sy'n trafod ceisiadau. Mae ganddyn nhw bolisi sy'n nodi na fyddan nhw'n gwahaniaethu yn eich erbyn oherwydd eich rhywioldeb. Dylech gael eich trin yn deg ac yn gwrtais, waeth beth yw eich rhywioldeb. Os ydych yn teimlo eich bod wedi dioddef gwahaniaethu, fe fyddwch yn medru cwyno.

Mae'n anghyfreithlon i chi gael eich trin yn annheg oherwydd eich hil, rhyw, anabledd, rhywioldeb, crefydd neu gred pan fydd CaThEM yn penderfynu ynghylch eich cais am Gredyd Treth Gwaith. Hefyd, mae gan CaTHEM bolisi sy'n nodi na fyddan nhw'n gwahaniaethu yn eich erbyn oherwydd pethau eraill, er enghraifft os oes gennych HIV neu os oes cyfrifoldebau gofal gennych. Os ydych yn teimlo eich bod wedi dioddef gwahaniaethu, fe fyddwch yn medru cwyno.

Am fwy o wybodaeth ynghylch cwyno, gweler Problemau gyda budd-daliadau a chredydau treth.

Os nad ydych yn hapus gyda phenderfyniad ynghylch Credyd Treth Gwaith neu rydych chi am gwyno, fe fyddwch hefyd yn medru holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Gwybodaeth am gredydau treth mewn ieithoedd eraill a fformatau eraill

Rydych chi'n medru cael y rhan fwyaf o daflenni Cyllid a Thollau ei Mawrhydi ynghylch credydau treth mewn Braille, ar dâp sain, ar Gryno Ddisg ac mewn print bras, ar gais. Mae taflenni ynghylch credydau treth hefyd ar gael mewn nifer o ieithoedd cymunedol. I gael copi, gofynnwch yn eich swyddfa CaTHEM leol neu'r Ganolfan Ymholiadau Mae'r rhan fwyaf o Ganolfannau Ymholiadau yn medru cynnig y canlynol hefyd:

  • lwpiau clyw
  • chwyddwydrau â golau, i'ch helpu i ddarllen eu ffurflenni
  • dyfeisiadau gwrando crisial, i'ch helpu os ydych yn drwm eich clyw
  • dehonglwyr Iaith Arwyddion Prydeinig os ydych yn dweud wrthynt ymlaen llaw eich bod angen un
  • cyfieithwyr i bobl sydd ag iaith gyntaf heblaw am Saesneg
  • help i bobl sydd angen help i lenwi ffurflenni
  • ymweliadau cartref, os yw'ch symudedd yn gyfyngedig neu os oes cyfrifoldebau gofalu gennych.

Rydych yn medru dod o hyd i leoliad eich Canolfan Ymholiadau agosaf trwy chwilio ar wefan CaTHEM yn: www.hmrc.gov.uk.

Help o fath arall pan fyddwch chi’n cael Credyd Treth Gwaith

Pan fyddwch chi’n cael Credyd Treth Gwaith, efallai y byddwch â hawl i help ariannol o fath arall. Os ydych yn talu rhent, efallai y byddwch yn medru cael Budd-dâl Tai.  Os oes rhaid i chi dalu Treth gyngor, efallai hefyd y byddwch yn medru cael Gostyngiad ar y Dreth Gyngor. Caiff Credyd Treth Gwaith ei ystyried fel incwm ar gyfer y ddau hyn, sy’n golygu ei fod yn effeithio ar y swm o Fudd-dâl Tai a Gostyngiad ar y Dreth  Gyngor sy’n ddyledus i chi.

Am fwy o wybodaeth ynghylch Budd-dâl Tai, gweler 9.20.10.0. Help gyda’ch rhent - Budd-dâl Tai, ac am fwy o wybodaeth ynghylch Gostyngiadau’r Dreth Gyngor, gweler Gostyngiadau’r Dreth Gyngor – yr hyn sydd angen i chi ei wybod.

Os ydych chi ar Gredyd Treth Gwaith efallai y byddwch yn medru cael help o fath arall hefyd. Er enghraifft, efallai y bydd hawl gennych i fudd-daliadau iechyd, gan gynnwys presgripsiynau rhad ac am ddim. Efallai hefyd y byddwch yn medru cael help gyda chostau babi newydd o grant mamolaeth Cychwyn Cadarn neu help gyda chostau angladd o daliad angladd. Fe fydd y penderfyniad i roi’r help yma i chi yn dibynnu ar eich incwm, a ydych chi’n cael elfen anabledd gyda’ch Credyd Treth Gwaith ac a ydych chi’n cael Credyd Treth Plant hefyd.

Am fwy o wybodaeth ynghylch budd-daliadau iechyd, gweler Help gyda chostau iechyd, ac am fwy o wybodaeth ynghylch grantiau mamolaeth a thaliadau angladd, gweler Help i bobl ar incwm isel – y Gronfa Gymdeithasol.

Help pan fyddwch chi’n dechrau gwaith

Efallai y byddwch yn medru cael peth help gyda chostau dechrau gwaith os:

  • rydych yn dechrau swydd newydd; neu
  • rydych yn gweithio mwy o oriau neu’n ennill mwy o gyflog; neu
  • rydych yn dychwelyd i'r gwaith ar ôl bod yn sâl neu'n anabl.

Fe fydd rhai mathau o help yn dibynnu faint o amser yr ydych chi wedi bod yn ddi-waith, ac mae rhai mathau o help ar gyfer pobl ar hyfforddiant neu gynlluniau penodol y llywodraeth yn unig. Os ydych am wybod mwy am yr help yr ydych yn medru ei gael, dylech ofyn yn y Ganolfan Waith.

Help gyda rhent a Threth Gyngor pan fyddwch chi’n dechrau gwaith

Pan fyddwch chi’n dechrau swydd newydd, neu’n gweithio mwy o oriau neu’n cael mwy o gyflog, fel eich bod chi’n dod oddi ar rai budd-daliadau allan-o-waith penodol, efallai y byddwch yn medru parhau i gael Budd-dâl Tai a Gostyngiad ar y Dreth Gyngor wedi ei dalu ar yr un gyfradd am bedair wythnos gyntaf eich trefniadau gwaith newydd.  Gelwir y budd-dâl ychwanegol hwn yn ‘daliadau estynedig’ neu’n ‘ostyngiadau estynedig’. Er mwyn bod yn gymwys rhaid eich bod chi wedi bod yn cael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith sy’n seiliedig ar incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth sy'n gysylltiedig ag incwm, Lwfans Cyflogaeth a Chymorth Cyfrannol, Lwfans Anabledd Difrifol neu Fudd-dâl Analluogrwydd am o leiaf 26 wythnos cyn y newid yn eich amgylchiadau gwaith.  Fe fyddwch hefyd yn medru cael taliad ychwanegol os yw’r budd-daliadau hyn wedi stopio am fod eich partner wedi cael swydd newydd neu’n gweithio mwy o oriau neu’n cael mwy o gyflog.

Rhaid i chi ddweud wrth eich awdurdod lleol am eich swydd newydd neu eich cynnydd mewn oriau neu gyflog o fewn pedair wythnos i ddechrau. (Yng Ngogledd Iwerddon, fe fydd angen i chi ddweud wrth yr Adran Dai Weithredol.) Os ydych ar incwm isel ac fe fyddwch yn dal i fod â hawl i beth Budd-dâl Tai neu Ostyngiad ar y Dreth Gyngor yn eich swydd newydd, fe fyddwch yn medru parhau i gael y budd-dal.

Am fwy o wybodaeth ynghylch Budd-dâl Tai, gweler Help gyda’ch rhent - Budd-dâl Tai, ac am fwy o wybodaeth ynghylch Gostyngiadau’r Dreth Gyngor, gweler Gostyngiadau’r Dreth Gyngor – yr hyn sydd angen i chi ei wybod.

Os ydych am hawlio taliad neu ostyngiad estynedig ac nid ydych yn siŵr beth yw eich hawliau, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Help gyda llog morgais pan fyddwch chi’n dechrau gwaith

Os ydych yn cael help gyda chostau tai wedi ei dalu gyda’ch Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith sy’n seiliedig ar incwm neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth sy’n gysylltiedig ag incwm, efallai y byddwch yn medru ei gael am y pedair wythnos gyntaf yr ydych yn gweithio, neu’n cynyddu eich oriau. Gelwir hwn yn ‘mortgage interest run-on’.

Rhaid i chi fod wedi bod yn cael Cymhorthdal Incwm, Lwfans Ceisio Gwaith sy’n seiliedig ar incwm neu Lwfans Cyflogaeth a Chymorth sy’n gysylltiedig ag incwm am o leiaf 26 wythnos, a rhaid eich bod chi (neu eich partner) wedi cymryd swydd, neu gynyddu eich oriau, fel nad ydych chi â hawl i’r budd-daliadau hyn mwyach.

Dylech ddweud wrth y swyddfa budd-daliadau neu’r Ganolfan Waith eich bod chi’n dechrau gwaith llawn amser cyn gynted â phosib.

Os nad ydych yn siŵr a oes hawl gennych i’r mortgage interest run-on neu os ydych chi angen mwy o wybodaeth, dylech holi cynghorydd profiadol, er enghraifft, Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Help i rieni pan fyddwch chi’n dechrau gwaith

Efallai bod help ar gael i rieni a oedd ar fudd-daliadau ac sy’n chwilio am waith neu’n dechrau gwaith. Mae peth o’r help yma ar gyfer rhieni unigol yn unig ond, mewn rhai ardaloedd, mae ar gael i bob rhiant.

Os ydych am ddarganfod pa help sydd ar gael i chi, dylech holi yn eich Canolfan Byd Gwaith leol.

Dylech ddweud wrth y Ganolfan Byd Gwaith am eich swydd newydd, neu’r cynnydd mewn oriau, cyn gynted â phosib.

Am fwy o wybodaeth ynghylch cynlluniau sy’n medru eich helpu i ddod oddi ar fudd-daliadau a dechrau swydd newydd, gweler Cynlluniau cyflogaeth y Llywodraeth.

Os ydych chi eisiau mwy o wybodaeth ynglŷn â dechrau gwaith, rydych hefyd yn medru cysylltu â chynghorydd profiadol, er enghraifft, mewn Canolfan Cyngor ar Bopeth. I chwilio am fanylion eich CAB agosach, gan gynnwys y rheiny sy’n medru rhoi cyngor drwy’r e-bost, cliciwch ar CAB agosaf.

Credyd Dychwelyd i'r Gwaith ar ôl cyfnod o salwch

Mae Credyd Dychwelyd i'r Gwaith yn daliad o £40 yr wythnos. Rydych yn medru ei gael os ydych yn mynd yn ôl i weithio ar ôl cyfnod o salwch, tra'ch bod wedi bod yn hawlio rhai budd-daliadau penodol.

Mae’n daladwy am uchafswm o ddeuddeg mis. Rhaid i chi geisio amdano o fewn pum wythnos i’r dyddiad yr ydych yn dechrau gweithio.

Nid yw Credyd Dychwelyd i'r Gwaith yn drethadwy ac nid yw'n cael ei gyfrif fel incwm os ydych yn hawlio Budd-dal Tai neu Ostyngiad ar y Dreth Gyngor.  Mae’n bosib talu Credyd Treth Gwaith a Chredyd Treth Plant ar yr un pryd â Chredyd Dychwelyd i'r Gwaith.

Am fwy o wybodaeth am y Credyd Dychwelyd i'r Gwaith, holwch yn eich swyddfa Canolfan Byd Gwaith leol neu rhowch glic ar wefan GOV.UK ar www.gov.uk.

Yng Ngogledd Iwerddon, fe allwch ddarganfod mwy ar wefan nidirect ar: www.nidirect.gov.uk.

O 2 Gorffennaf 2013, fe fydd Credyd Dychwelyd i’r Gwaith yn dechrau dirwyn i ben yn raddol. Os nad ydych yn derbyn budd-dal sy’n gymwys ar y dyddiad hwn, ni fyddwch yn medru adeiladu cymhwysedd i gael Credyd Dychwelyd i’r Gwaith. Ni fydd unrhyw daliadau Credyd Dychwelyd i’r Gwaith newydd ar ôl 1 Hydref 2013. Fe fydd taliadau sydd eisoes wedi dechrau erbyn hynny yn parhau am hyd at 52 wythnos.

Pwy sy'n medru cael Credyd Dychwelyd i'r Gwaith

Rydych yn medru cael Credyd Dychwelyd i'r Gwaith os ydych wedi bod yn cael un neu fwy o'r budd-daliadau canlynol oherwydd salwch neu anabledd:

  • Lwfans Cyflogaeth a Chymorth
  • Cymhorthdal Incwm oherwydd salwch neu anabledd
  • Lwfans Anabledd Difrifol.

Fel arfer, rhaid eich bod wedi bod yn cael y budd-daliadau hyn ers 13 wythnos yn union cyn dechrau gwaith. Ond, efallai y byddwch yn medru cael Credyd Dychwelyd i'r Gwaith hyd yn oed os nad ydych wedi bod yn hawlio un o’r budd-daliadau hyn ers 13 wythnos, tra'ch bod yn hawlio Tâl Salwch Statudol am 13 wythnos cyn cyflwyno'r cais am y budd-dal.

Rhaid i chi weithio o leiaf 16 awr yr wythnos mewn swydd y disgwylir iddi bara fwy na pum wythnos a rhaid i chi ennill dim mwy na £15,000 y flwyddyn. Rydych yn gymwys i dderbyn Credyd Dychwelyd i'r Gwaith os ydych yn dod yn hunangyflogedig tra'ch bod yn cwrdd â'r amodau eraill.

Sut i geisio am Gredyd Dychwelyd i'r Gwaith

Rhaid i chi geisio i'ch swyddfa Canolfan Byd Gwaith lleol o fewn pum wythnos i ddechrau gwaith.

Sut caiff Credyd Dychwelyd i'r Gwaith ei dalu

Caiff Credyd Dychwelyd i'r Gwaith ei dalu i mewn i'ch cyfrif banc neu gymdeithas adeiladu neu gyfrif cerdyn Swyddfa Bost sydd eisoes yn bodoli. Mewn achosion eithriadol, caiff ei dalu â siec.