Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru. Newid gwlad

Sgamiau cyffredin

Mae sgamiau yn gynlluniau twyllodrus i'ch twyllo i roi'ch arian. Maen nhw'n medru cyrraedd yn y post, trwy alwad ffôn, neges testun neu e-bost, neu pan fydd rhywun yn dod i'ch cartref.

Mae cyfateb ceir a sgamiau gyda mesuryddion trydan a loterïau ffug yn rhai o'r triciau y mae'r sgamwyr yn ceisio’u gweithredu.

Darllenwch y dudalen hon i ddarganfod mwy am rai o’r mathau mwyaf cyffredin o sgamiau.

Gair o gyngor

Enghraifft o gynllun pyramid syml

Gofynnir i wyth unigolyn dalu £1,000 yr un i mewn i'r cynllun a dywedir y byddant yn cael £8,000 yr un wedi iddynt gyrraedd 'brig' y pyramid.

Er mwyn i bob un o'r wyth person gael y swm yna, rhaid i 64 person arall ymuno. Rhaid i bob un o'r rheiny dalu £1,000 yr un ac fe fyddan nhw'n disgwyl casglu eu £8,000. Ond byddai hynny'n golygu bod yn rhaid i 512 arall ymuno.

Mae pob un o'r rheiny angen wyth o bobl yn eu cynllun i gael eu harian yn ôl a gwneud elw. Yn y pendraw, rhaid i'r cyflenwad o bobl sydd â £1,000 ddod i ben, ac fe fydd mwyafrif y rheiny sydd yn y cynllun yn colli eu harian.

Cyfateb ceir

Rydych yn hysbysebu i werthu’ch car ac yn cael galwad i ddweud bod rhywun wedi dod o hyd i brynwr sy’n fodlon prynu’r car ar unwaith. Gofynnir i chi dalu ffi ymlaen llaw ac maen nhw’n dweud nad oes modd i chi gael yr arian hwn yn ôl os na fydd y car yn cael ei werthu. Nid yw’r car yn cael ei werthu ac ni chewch eich arian yn ôl.

Credyd ar gyfer eich mesurydd trydan ar stepen eich drws

Os ydych yn defnyddio mesurydd rhagdaliad, cewch gynnig trydan am bris gostyngol. Er enghraifft, cynigir £50 o drydan os ydych yn talu £25.

Yna, mae’r troseddwyr yn defnyddio allweddi wedi eu clonio i ychwanegu credyd ynni mewn ffordd anghyfreithlon. Nid yw cwmnïau trydan yn cael eu talu am yr ynni a ddefnyddiwyd, ac rydych chi’n talu am yr ynni ddwywaith – yn gyntaf i’r twyllwyr ac yn ail i’r cwmni ar y gyfradd gywir.

Peidiwch byth â phrynu trydan gan unrhyw un sy’n cnocio ar eich drws. Nid yw cwmnïau’n gwerthu trydan yn y ffordd yma.

Darganfyddwch ble fedrwch chi brynu trydan ar gyfer mesuryddion rhagdaliad gan Top-upsafe

Rafflau, swîps a sgamiau loteri tramor

Cewch wybod eich bod wedi ennill gwobr mewn cystadleuaeth nad ydych wedi cystadlu ynddi.  Er mwyn hawlio'r wobr, rhaid i chi dalu ffi gweinyddu.  Rydych chi'n talu'r ffi a naill ai'n cael dim byd yn ôl, neu'n cael rhywbeth sy'n werth llai na'r ffi a dalwyd gennych.

Gwyrthiau gwella iechyd

Mae gwyrthiau gwella iechyd neu 'gynnyrch sy'n torri tir newydd ym myd gwyddoniaeth' yn cynnig cynnyrch iechyd i chi i wella problem fel arthritis, diabetes neu ganser, neu i'ch helpu i golli pwysau.  Yn aml, mae'r gwerthwr yn addo gwarant nad oes unrhyw risg ac y cewch eich arian yn ôl, neu y cewch dreialu'r cynnyrch am ddim.  Yn aml, mae yna ddyfyniadau gan feddygon a chwsmeriaid hapus.

Nid yw'r mathau hyn o gynnyrch a meddyginiaethau yn debygol o wneud fawr o dda i chi, ac efallai y byddan nhw'n niweidiol i'ch iechyd.  Siaradwch â'ch Meddyg Teulu cyn i chi brynu unrhyw rai o'r cynnyrch hyn

Riportio sgamiau

Gallwch hefyd riportio sgamiau trwy wefan Action Fraud. Rhowch glic ar: www.actionfraud.org.uk.

Rhentu eiddo

Rydych chi'n rhentu eiddo ac mae'r landlord yn gofyn am flaendal o fis o rent cyn darllen eich geirda.  Rydych chi'n llofnodi contract yn dweud y byddwch yn cael eich blaendal yn ôl os nad fydd y geirda'n foddhaol ond y bydd yn tynnu ffi am ddarllen y geirda.

Yna, mae'r landlord yn dweud wrthych nad yw'ch geirda'n foddhaol, er eich bod yn gwybod nad oes unrhyw beth o'i le ar y geirda. Yna, mae'r landlord yn gwrthod rhoi'r cyfan o'r blaendal yn ôl i chi.

Cynlluniau gwerthu pyramid a rhoddion cadwyn

Rydych chi'n mynd i gyflwyniad ac yn clywed, ar ôl talu ffi i ymuno, y medrwch chi ennill llawer o arian yn recriwtio eraill i'r cynllun. Gwerthu pyramid yw hyn, ac mae'n anghyfreithlon. Nid ydych yn debygol o wneud unrhyw arian.

Efallai y cewch gynnig rhodd ddrud os ydych yn prynu rhodd â gwerth isel. Er mwyn cael eich rhodd ddrud, rhaid i chi recriwtio aelodau newydd i'r cynllun. Nid ydych yn debygol o gael y rhodd.

Gweithio o gartref

Rydych chi'n gweld hysbyseb yn cynnig gwaith yr ydych yn medru ei wneud o'ch cartref, er enghraifft llenwi amlenni neu roi pecynnau at ei gilydd.  Gofynnir i chi dalu ffi ymlaen llaw ac yna rydych yn gweld nad oes unrhyw waith ar gael, a'ch bod ond yn cael eich talu os ydych yn cael eraill i gofrestru, neu rydych chi'n gwneud y gwaith ond nid ydych yn cael eich talu amdano.  Er enghraifft, rydych chi'n rhoi'r pecynnau at ei gilydd ac yn cael gwybod nad yw'r gwaith yn ddigon da ac na fyddwch yn cael eich talu.

Ni fydd unrhyw gynllun gweithio gartref didwyll yn gofyn i chi dalu unrhyw arian ymlaen llaw, ac fe fydd yn esbonio'n ysgrifenedig yr hyn y mae disgwyl i chi ei wneud, faint o dâl fyddwch chi'n ei gael a phryd fyddwch chi'n cael eich talu.  Dylech hefyd dderbyn yr isafswm cyflog cenedlaethol, o leiaf.

Camau nesaf

Sgamiau ariannol

Gwybodaeth ddefnyddiol arall

A-Z of scams gan Action Fraud yn: www.actionfraud.org.uk.

Gwybodaeth yr Heddlu Metropolitan ar sgamiau ar: content.met.police.uk

Gwybodaeth Think Jessica ar sgamiau ar: www.thinkjessica.com

Did this advice help?