Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru. Newid gwlad

Gwe-rwydo - e-byst sbam a gwefannau ffug

Mae sgamiau'n gynlluniau i'ch twyllo chi er mwyn mynd â'ch arian. Maen nhw'n medru dod trwy'r post, trwy alwad ffôn, neges testun, e-bost neu efallai y bydd sgamiwr yn troi i fyny ar stepen eich drws.

Mae llawer o sgamiau'n digwydd ar-lein ac yn cael eu dechrau gan y rheiny sy'n hacio cyfrifiaduron. Maen nhw'n anfon e-byst ffug neu'n sefydlu gwefannau ffug, sy'n edrych fel petai nhw'n perthyn i gwmnïau go iawn ond twyll ydyw. Gelwir e-byst ffug yn sbam.

Mae sgamwyr yn defnyddio'r e-byst neu'r gwefannau hyn i geisio eich cael chi i roi gwybodaeth bersonol iddyn nhw, er enghraifft, manylion eich cyfrif banc neu gyfrineiriau. Efallai y byddan nhw hefyd yn mynd i mewn i'ch rhwydwaith diwifr (Wi-Fi) os nad yw'n ddiogel, er mwyn mynd at eich gwybodaeth bersonol.  Gelwir hyn yn gwe-rwydo.

Mae'r dudalen hon yn dweud mwy wrthych am sut i wybod beth yw arwyddion gwe-rwydo ac e-byst sbam.

Gwe-rwydo

Gwe-rwydo yw'r dechneg y mae sgamwyr yn ei defnyddio i geisio dwyn eich hunaniaeth ac i gael hyd i'ch enwau defnyddiwr a'ch cyfrineiriau, er mwyn dwyn arian oddi arnoch.

Fel arfer, mae gwe-rwydo'n digwydd trwy e-byst sbam sy'n cael eu hanfon at filiynau o gyfeiriadau.  Mae'r e-byst hyn yn edrych fel petai nhw'n dod wrth gwmnïau go iawn, fel arfer cwmnïau banc neu gerdyn credyd, ac maen nhw'n gofyn am fanylion eich cyfrif.

Mae'r cwmni'n honni bod angen i chi ddiweddaru manylion eich cyfrif, neu eu cadarnhau, trwy glicio ar ddolen.  Yna, mae'r ddolen yn mynd â chi at wefan ffug ble mae troseddwyr yn medru defnyddio'ch manylion.

Ni fydd eich banc byth yn gofyn i chi gadarnhau eich enw defnyddiwr na'ch cyfrinair trwy glicio ar ddolen mewn e-bost na thrwy fynd at wefan.

Sut ydw i'n medru gwybod taw sbam yw'r e-bost?

Yn aml, mae'n amlwg taw sbam ydyw oherwydd:

  • mae cyfeiriad e-bost neu wefan y sawl sydd wedi ei anfon yn wahanol i gyfeiriad go iawn y mudiad
  • daw'r e-bost gan gyfeiriad hollol wahanol neu gyfeiriad gwe-bost rhad ac am ddim
  • nid yw'r e-bost yn defnyddio'ch enw iawn. Yn hytrach, mae'n defnyddio cyfarchiad amhersonol er enghraifft 'annwyl gwsmer'
  • mae'r e-bost yn bygwth cau eich cyfrif os nad ydych yn gweithredu ar unwaith
  • gofynnir i chi roi gwybodaeth bersonol, fel eich enw defnyddiwr, cyfrinair neu fanylion banc
  • mae'r e-bost yn cynnwys camgymeriadau sillafu neu ramadegol
  • nid oeddech yn disgwyl derbyn e-bost gan y cwmni yma
  • mae'r geiriau yn yr e-bost mewn delwedd yn hytrach na fel geiriau
  • yn y ddelwedd mae yna ddolen at wefan ffug

Sut ydw i'n gwybod mai gwefan gwe-rwydo ydyw?

Efallai y byddwch yn medru gweld nad yw gwefan yn un iawn oherwydd:

  • mae cyfeiriad y wefan ychydig yn wahanol i wefan go iawn y cwmni
  • mae yna gamgymeriadau sillafu neu ramadegol ar y dudalen
  • nid yw'r wefan yn ddiogel. Gyda gwefan sy'n wirioneddol ddiogel sy'n gofyn i chi anfon gwybodaeth bersonol sensitif, dylai ddechrau gyda: https://. Nid yw gwefannau sy'n dechrau gyda http:// mor ddiogel.
  • nid yw'r llun clo sy'n symbol ar gyfer gwefannau diogel ym mhorwr y wefan, ar frig y dudalen nac ar waelod y dudalen.  

Diogelwch clo

Mae gwefannau go iawn sy'n gofyn am wybodaeth bersonol yn dangos llun clo ar frig y dudalen neu ar waelod y dudalen. Os nad ydych yn siŵr os yw gwefan yn un go iawn, cliciwch ar lun y clo ac ewch at y dystysgrif diogelwch, sy'n dweud wrthych os yw safle'n un go iawn.  

Dim ond tystysgrifau dilys gan awdurdodau cymeradwy sy'n ddibynadwy.  Os nad ydych yn siŵr o hyd, sicrhewch fod yr enw ar y dystysgrif yn cyfateb i enw'r cwmni sy'n gyfrifol am y wefan.

Camau nesaf

Gwybodaeth ddefnyddiol arall

Did this advice help?