Neidio i’r cynnwys Neidio i’r troedyn

Mae’r cyngor hwn yn berthnasol i Cymru. Newid gwlad

Hawlio oddi wrth y cynhyrchwr am ddifrod a achoswyd gan nwyddau diffygiol

Os yw rhywbeth a brynoch yn ddiffygiol ac yn achosi difrod neu anaf, mae’n bosib y gallwch chi hawlio’r gost o wneud iawn am y difrod oddi wrth y cynhyrchwr.

Mae’r dudalen hon yn esbonio’r hyn fedrwch chi hawlio amdano a’r hyn fedrwch chi wneud nesaf.

Gair o gyngor

Os yw eich nwyddau yn beryglus, rhaid i chi gymryd camau

Os nad ydych eisoes wedi darllen Mae’r nwyddau yn beryglus ac yn anniogel - yr hyn i’w wneud, mae’n cynnwys ychydig o gyngor ar ba gamau y dylech eu cymryd os yw eich nwyddau yn beryglus.

Hawlio o’r masnachwr

Y peth cyntaf y dylech chi ei wneud yw ceisio hawlio oddi wrth eich masnachwr. Fodd bynnag, os yw eich masnachwr wedi mynd i’r wal neu os nad oeddech wedi prynu’r nwyddau eich hun, rhaid i chi hawlio oddi wrth y cynhyrchwr.

Yr hyn fedrwch chi ei hawlio

Difrod i eiddo

Mae’n bosib y gallwch chi hawlio’r gost o wneud iawn am y difrod i’ch eiddo a achoswyd gan nwyddau diffygiol. Er enghraifft, y gost o drwsio’r llawr wedi i’r peiriant golchi dillad ollwng dwr drosto neu’r gost o’i lanhau gan lanhawr proffesiynol.

Gair o gyngor

Rhybuddion a chyfarwyddiadau cynhyrchion

Os ydych yn meddwl bod eich nwyddau yn beryglus, cofiwch ystyried y rhybuddion neu’r cyfarwyddiadau defnyddio ar y cynnyrch. Os ydych yn hawlio, bydd y cynhyrchwr am wybod eich bod wedi defnyddio’r cynnyrch yn gywir. Er bod rhai cynhyrchion yn gallu ymddangos yn beryglus, maen nhw’n berffaith ddiogel i’w defnyddio os ydych yn darllen y rhybuddion, cyfarwyddiadau neu fanylion diogelwch. Er enghraifft, gallai fod clipiau diogelwch ar ysgol er mwyn sicrhau nad yw'n agor pan gaiff ei ddefnyddio. Os nad ydych yn darllen y cyfarwyddiadau ac yn defnyddio’r clipiau diogelwch, gallai’r ysgol agor a gallech gamfeddwl bod y cynnyrch yn ddiffygiol neu’n beryglus.

Iawndal am straen neu bryder

Weithiau gallwch chi hawlio iawndal am straen, pryder, diffyg mwynhad neu golled difrifol o amser a achoswyd gan y difrod. Mae’n anoddach hawlio am y pethau hyn. Os ydych yn penderfynu rhoi cynnig arni, mynnwch gyngor gan gyfreithiwr ynglyn â faint fedrwch chi ei hawlio. Efallai y bydd yn rhaid i chi fynd i’r llys.

Os oes rhywun wedi cael ei anafu

Os yw’r nwyddau diffygiol yn anafu rhywun, mae’n bosibl y gallwch chi hawlio iawndal oddi wrth y masnachwr neu’r cynhyrchwr. Dylech bob amser gael cyngor cyfreithiol yn gyntaf.

Hawlio oddi wrth y cynhyrchwr

Pan ydych yn hawlio oddi wrth y cynhyrchwr, mae’r gyfraith yr ydych yn ei defnyddio yn dibynnu ar faint yr ydych yn ei hawlio.

Rydych chi’n hawlio mwy na £275

Os ydych yn hawlio mwy na £275, byddwch chi’n hawlio o dan Ddeddf Gwarchod Defnyddwyr (Gorchymyn Gwarchod Defnyddwyr 1987 yng Ngogledd Iwerddon). Ni allwch hawlio:

  • am gost y nwyddau eu hun
  • os defnyddiwyd y nwyddau fel rhan o fusnes
  • os cyflenwyd y nwyddau cyn Mawrth 1988
  • os nad oedd y diffyg yn bresennol pan oedd y cynhyrchydd wedi eu cynhyrchu yn wreiddiol
  • os yw eich nwyddau yn fwy na deng mlwydd oed.

Rhaid i chi hawlio yn erbyn y cynhyrchwr o fewn tair blynedd o ddyddiad y difrod. Os nad oedd y difrod yn amlwg, bydd y tair blynedd yn dechrau o ddyddiad darganfod y difrod.

Rydych chi’n hawlio llai na £275

Os ydych yn hawlio llai na £275, byddwch chi’n hawlio achos o esgeulustod. Bydd yn rhaid i chi ddangos sut nad oedd y cynhyrchwr wedi dangos ‘dyletswydd gofal’ ac o ganlyniad rydych chi wedi dioddef colled, difrod neu anaf oherwydd y nwyddau peryglus.

Rhaid i chi hawlio achos o esgeulustod o fewn chwe blynedd yng Nghymru a Lloegr a phum mlynedd yn yr Alban o ddyddiad darganfod y diffyg. Os ydych yn hawlio oherwydd anaf i chi eich hun, y terfyn amser yw tair blynedd.

Darganfod pwy yw’r cynhyrchwr

Dylai enw’r cynhyrchwr fod ar y pecyn, y llawlyfr neu’r cyfarwyddiadau. Os cynhyrchwyd y nwyddau gan gwmni y tu allan i’r UE, gallwch chi gymryd camau yn erbyn mewnforiwr y cynnyrch. I ddarganfod pwy yw’r mewnforiwr, gofynnwch i’ch masnachwr a werthodd y nwyddau i chi.

Os na fedrwch ddarganfod pwy yw’r cynhyrchwr neu’r mewnforiwr, gofynnwch i’r masnachwr a werthodd y nwyddau i chi. Os nad yw’n dweud wrthych o fewn cyfnod rhesymol o amser, neu os nad yw’n gallu darganfod y manylion, y masnachwr sy’n gyfrifol yn gyfreithiol am y difrod a gallwch chi hawlio yn ei erbyn. Ystyrir rhwng pythefnos ac un mis yn gyfnod rhesymol o amser.

Cysylltu â’r cynhyrchwr

Cysylltwch â’r cynhyrchwr cyn gynted â phosibl a dywedwch wrthynt am yr hyn sydd wedi digwydd a’r hyn yr ydych am iddynt wneud i ddatrys y broblem. Dylech ddweud wrthynt:

  • yr hyn yw’r nwyddau a phryd gwnaethoch eu prynu
  • yr hyn oedd y diffyg, os ydych yn gwybod
  • pa ddifrod neu anaf sydd wedi cael ei wneud a phryd
  • y camau yr ydych wedi eu cymryd hyd yn hyn megis glanhau llanast neu riportio’r mater i’r Adran Safonau Masnachu
  • yr hyn yr ydych am weld yn digwydd i ddatrys y broblem. Er enghraifft, ad-daliad am y nwyddau neu arian i atgyweirio’r difrod.

Wedi i chi ffonio, atgyfnerthwch eich achos gyda llythyr sy’n ailadrodd yr hyn ddywedoch dros y ffôn fel bod gennych dystiolaeth o’ch cais.

Dylech roi eich trafodaeth gyda’r cynhyrchwr ar bapur. Os yw’r cynhyrchwr yn gwneud addewidion i chi dros y ffôn neu’n bersonol, gofynnwch am gadarnhad ysgrifenedig.

Yr hyn fydd yn digwydd nesaf

Efallai y bydd y cynhyrchwr am archwilio’r nwyddau a’r difrod a achoswyd. Dylech eu caniatáu i wneud hyn a dangoswch unrhyw dystiolaeth ychwanegol sydd gennych megis ffotograffau.

Mae’n bosib y byddant yn trefnu bod y difrod yn cael ei drwsio neu byddant yn gofyn i chi wneud y trefniadau a rhoi’r arian yn ôl i chi. Cofiwch gadw pob derbynneb.

Os nad yw’r cynhyrchwr yn ateb eich cais

Os nad yw’r cynhyrchwr yn cytuno bod y nwyddau yn beryglus neu os yw’n gwrthod rhoi ad-daliadau neu iawndal i chi, gallwch gyflwyno cwyn ffurfiol.

Camau nesaf