Os yw’r Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn dweud eich bod wedi cael gordaliad Cymorth Incwm

Mae Cymorth Incwm wedi dod i ben i bawb

Gallwch barhau i ddefnyddio’r cyngor ar y dudalen hon i herio gordaliad Cymorth Incwm.

Efallai y gallwch berswadio’r Adran Gwaith a Phensiynau i newid faint y mae’n rhaid i chi ei ad-dalu.

Weithiau, roedd yr Adran Gwaith a Phensiynau yn gwneud camgymeriadau – efallai na chawsoch eich gordalu o gwbl. Neu efallai na fydd angen i chi ad-dalu’r holl arian, er enghraifft os na fyddai gennych ddigon i fyw arno ar ôl talu.

Gwiriwch a wnaeth yr Adran Gwaith a Phensiynau gamgymeriad

Efallai fod yr Adran Gwaith a Phensiynau wedi meddwl eich bod wedi cael gordaliad am iddi gael rhywfaint o wybodaeth yn anghywir. Er enghraifft, os oedd yn meddwl:

• eich bod yn byw gyda phartner pan nad oeddech chi

• eich bod yn ennill mwy nag yr oeddech yn ei ennill mewn gwirionedd

• bod gennych chi fwy o gynilion nag oedd gennych mewn gwirionedd

• nad oeddech chi yn ofalwr pan oeddech mewn gwirionedd

Dylai’r Adran Gwaith a Phensiynau fod wedi esbonio pam roedd yn meddwl eich bod wedi cael gordaliad pan ysgrifennodd atoch i roi gwybod amdano. Os nad yw’r rheswm yn glir, neu os na allwch ddod o hyd i’ch llythyr gordaliad, ffoniwch yr Adran Gwaith a Phensiynau.

Gwnewch nodyn o ddyddiad ac amser eich galwad. Nodwch hefyd enw’r person y gwnaethoch siarad ag ef. Efallai y bydd angen y manylion hyn arnoch os byddwch yn herio’r gordaliad.

Os ydych chi’n credu eich bod wedi cael y swm cywir

Dylech ddweud wrth yr Adran Gwaith a Phensiynau eich bod yn credu bod gennych hawl i’r holl Gymorth Incwm a gawsoch ac na chawsoch eich gordalu. I wneud hyn, bydd angen i chi ofyn iddi ailystyried y penderfyniad – gelwir hyn yn ‘ailystyriaeth orfodol’. Gwiriwch sut i ofyn am ailystyriaeth orfodol.

Os cawsoch ormod o arian drwy gamgymeriad

Dylech herio’r gofyniad i ad-dalu gordaliad os mai bai’r Adran Gwaith a Phensiynau oedd y gordaliad. Er enghraifft, os cawsoch eich gordalu oherwydd bod yr adran:

• wedi gwneud camgymeriad wrth gyfrifo eich taliadau

• heb gofnodi eich gwybodaeth nac unrhyw newid yn eich amgylchiadau y gwnaethoch roi gwybod amdano yn gywir

• heb gywiro camgymeriad y gwnaethoch roi gwybod iddynt amdano

Darllenwch eich llythyr gordaliad yn ofalus, neu ffoniwch yr Adran Gwaith a Phensiynau, i gael gwybod a yw’n mynnu eich bod yn ad-dalu’r gordaliad. Weithiau, ni fydd yr adran yn gofyn i chi ad-dalu’r arian os yw’n gwybod mai ei bai hi oedd y gordaliad.

Os yw’r Adran Gwaith a Phensiynau yn mynnu eich bod yn ad-dalu’r arian, gofynnwch am ailystyriaeth orfodol i herio’r penderfyniad.

Os yw’r Adran Gwaith a Phensiynau yn dweud yn ei llythyr fod yn rhaid i chi ad-dalu’r arian “o dan y gyfraith gyffredin”, dylech gael cyngor. Weithiau, mae’r adran yn ceisio adennill gordaliadau o dan y gyfraith gyffredin pan na ddylai wneud hynny.

Os na wnaeth yr Adran Gwaith a Phensiynau gamgymeriad

Efallai eich bod wedi cael gordaliad am na wnaethoch roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau am rywbeth yr oedd yn rhaid i chi roi gwybod amdano. Er enghraifft, os na wnaethoch ddweud wrth yr adran eich bod wedi:

• symud i fyw gyda’ch partner

• cael mwy o gyflog, er enghraifft am fod eich oriau gwaith rhan-amser wedi cynyddu

• rhoi’r gorau i fod yn ofalwr

• stopio cael y budd-dal anabledd a oedd yn rhoi’r hawl i chi gael y premiwm anabledd Cymorth Incwm

• cael camesgoriad – os oeddech yn hawlio budd-dal tra oeddech yn feichiog

Mewn rhai amgylchiadau gallwch herio gordaliad os na wnaethoch roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau am rywbeth neu os wnaethoch gamgymeriad ar y ffurflen.

Gall fod yn anodd cael yr Adran Gwaith a Phensiynau i gytuno nad oes rhaid i chi ad-dalu’r gordaliad – felly mae’n well ceisio cymorth. Cysylltwch â’ch swyddfa Cyngor ar Bopeth agosaf a gofynnwch i gynghorydd eich helpu i herio’r gordaliad.

Os nad oes gennych reswm dros herio’r gofyniad i ad-dalu’r gordaliad, gallwch ofyn am gael talu mewn rhandaliadau.

Dylech roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau os na allwch fforddio ad-dalu unrhyw arian o gwbl. Gweler Ad-dalu gordaliad Cymorth Incwmi gael gwybod sut i wneud hyn.