Os oeddech yn arfer cael Cymhorthdal Incwm

Mae Cymhorthdal Incwm wedi dod i ben i bawb. Dylech fod wedi cael llythyr gan yr Adran Gwaith a Phensiynau (DWP) yn gofyn i chi hawlio Credyd Cynhwysol. Gelwir hyn yn ‘hysbysiad mudo’.

Os gwnaethoch gael hysbysiad mudo a hawlio Credyd Cynhwysol erbyn mis ar ôl y dyddiad cau, efallai eich bod wedi cael ‘elfen drosiannol’. Taliad ychwanegol yw hwn i sicrhau nad ydych chi’n cael llai o arian ar Gredyd Cynhwysol nag yr oeddech chi’n ei gael ar Gymorth Incwm. 

Os oeddech yn arfer cael Cymhorthdal Incwm, gallai fod pethau y gallwch eu gwneud. Mae’r rhain yn cynnwys:

• gwirio a oeddech yn cael y swm cywir o Gymorth Incwm

• herio penderfyniad Cymhorthdal Incwm

• ymdrin â gordaliad

• cael premiymau anabledd y gallech fod wedi methu â’u cael

Pwy allai hawlio Cymhorthdal Incwm

Efallai eich bod wedi cael Cymhorthdal Incwm i’ch helpu gyda chostau byw os:

• nad oedd gennych incwm o gwbl neu fod gennych incwm isel

• nad oedd gennych fwy na £16,000 o gynilion

• nad oeddech mewn gwaith llawn amser cyflogedig

• eich bod rhwng 16 oed ac oedran Pensiwn y Wladwriaeth - gwiriwch eich Oedran Pensiwn y Wladwriaeth ar GOV.UK 

Roedd hefyd angen i chi fod mewn grwpiau penodol. Er enghraifft, efallai eich bod wedi bod yn ofalwr, neu’n rhiant sengl yn gofalu am blentyn o dan 5 oed. 

Gwiriwch a oeddech yn cael y swm cywir o Cymhorthdal Incwm

Os oeddech yn cael Cymhorthdal Incwm, efallai eich bod wedi bod â hawl i arian ychwanegol ar ben eich taliad misol safonol. Yn dibynnu ar eich amgylchiadau, efallai y byddech wedi gallu cael 1 neu fwy o’r canlynol:

• y Premiwm Anabledd

• y Premiwm Anabledd Estynedig (EDP)

• y Premiwm Anabledd Difrifol (SDP)

Gwiriwch a ddylech fod wedi cael y Premiwm Anabledd 

Dylech fod wedi cael y Premiwm Anabledd os oeddech chi neu’ch partner yn cael unrhyw un o’r budd-daliadau cymwys canlynol:

• Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)

• Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)

• Lwfans Byw i Oedolion Anabl Yr Alban 

• Taliad Anabledd i Oedolion

• Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog

• Credyd Treth Gwaith gydag elfen anabledd

• Lwfans Gweini Cyson

• Atodiad Symudedd Pensiwn Rhyfel

• Lwfans Anabledd Difrifol

• Budd-dal Analluogrwydd

Byddai swm y premiwm anabledd y byddech wedi’i gael wedi cynyddu bob blwyddyn dreth yr oeddech yn cael Cymhorthdal Incwm.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2025 i 2026, byddech wedi bod â hawl i:

• £43.20 yr wythnos - os nad oeddech chi yn byw gyda phartner

• £61.65 yr wythnos - os oeddech chi yn byw gyda phartner 

Gwiriwch a ddylech fod wedi cael y Premiwm Anabledd Estynedig (EDP)

Dylech fod wedi cael y Premiwm Anabledd Estynedig os oeddech chi neu’ch partner yn cael unrhyw un o’r budd-daliadau cymwys canlynol:

• cyfradd estynedig o’r elfen bywyd bob dydd o’r Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)

• Cyfradd uchaf o’r elfen ofal o’r Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)

• Taliad Annibyniaeth y Lluoedd Arfog

• Cyfradd estynedig o’r elfen bywyd bob dydd o’r Taliad Anabledd i Oedolion

• Cyfradd uchaf o’r elfen ofal o’r Lwfans Byw i Oedolion Anabl yr Alban

Os oedd eich partner wedi cyrraedd Oedran Pensiwn y Wladwriaeth, ni fyddech wedi cael y Premiwm Anabledd Estynedig. Gallwch wirio oedran Pensiwn y Wladwriaeth eich partner ar GOV.UK. 

Byddai swm y premiwm anabledd y byddech wedi’i gael wedi cynyddu bob blwyddyn dreth yr oeddech yn cael Cymhorthdal Incwm.

Ar gyfer y flwyddyn dreth 2025 i 2026, byddech wedi bod â hawl i:

• £21.20 yr wythnos - os nad oeddech yn byw gyda phartner

• £30.25 yr wythnos - os oeddech yn byw gyda phartner

Gwiriwch a ddylech fod wedi cael y Premiwm Anabledd Difrifol (SDP)

Efallai y byddech wedi bod yn gymwys i gael y Premiwm Anabledd Difrifol (SDP). Roedd yr hyn y gallech fod wedi’i hawlio yn dibynnu ar eich amgylchiadau. 

Gofyn i’r Adran Gwaith a Phensiynau ychwanegu Premiwm Anabledd at hen hawliad Cymhorthdal Incwm

Os dylech fod wedi bod yn cael  Premiwm Anabledd ond na chawsoch un, efallai bod yr Adran Gwaith a Phensiynau wedi tandalu eich Cymhorthdal Incwm.

Os ydych yn meddwl y dylech fod wedi cael Premiwm, gallwch ofyn i’r Adran Gwaith a Phensiynau ei ychwanegu at eich hen hawliad Cymhorthdal Incwm. Gallwch:

• Ysgrifennu at y cyfeiriad sydd wedi'i nodi ar un o’ch hen lythyrau Cymhorthdal Incwm

• Ffonio’r Ganolfan Byd Gwaith

Os gwnaethoch gychwyn hawliad am fudd-daliadau anabledd cyn i’ch Cymhorthdal Incwm ddod i ben

Efallai y gallwch gael Premiwm Anabledd, Premiwm Anabledd Estynedig, neu Bremiwm Anabledd Difrifol wedi’i ychwanegu at eich Cymhorthdal Incwm os yw unrhyw un o’r canlynol yn berthnasol:

• dyfernir budd-dal anabledd i chi neu’ch partner ar gyfer y cyfnod pan oeddech chi ar Gymorth Incwm

• newidiodd y swm budd-dal anabledd a gawsoch tra oeddech ar Gymorth Incwm

Mae budd-daliadau anabledd yn cynnwys:

• Taliad Annibyniaeth Personol (PIP)

• Lwfans Gweini

• Lwfans Byw i’r Anabl (DLA)

• Taliad Oedolion Anabl

• Taliad Anabledd Oedran Pensiwn

• Lwfans Byw i Oedolion Anabl yr Alban

Dylech roi gwybod i’r Adran Gwaith a Phensiynau cyn gynted â phosibl, fel eich bod yn cael yr arian ychwanegol y mae gennych hawl iddo.

Os byddwch yn gwneud hyn, dylai’r Adran Gwaith a Phensiynau dalu swm un-tro i chi am y Cymhorthdal Incwm a golloch tra oeddech yn aros am benderfyniad ynghylch eich hawliad am fudd-dal anabledd. Dylai wneud hyn hyd yn oed os yw eich Cymhorthdal Incwm wedi dod i ben. 

Ffoniwch y Ganolfan Byd Gwaith er mwyn rhoi gwybod am hawliad llwyddiannus.

Herio penderfyniad Cymhorthdal Incwm

Os oeddech yn arfer cael Cymhorthdal Incwm, efallai y efallai y gallwch dal herio penderfyniad ynghylch eich budd-dal neu apelio yn ei erbyn - er enghraifft, os:

• oedd y swm a gawsoch yn anghywir

• daeth eich Cymhorthdal Incwm i ben pan na ddylai fod wedi dod i ben

Gallwch wirio ein cyngor am herio penderfyniad nawr bod Cymhorthdal Incwm wedi dod i ben.

Ad-dalu gordaliad Cymhorthdal Incwm

Os ydych chi wedi cael gordaliad Cymhorthdal Incwm, fel arfer bydd rhaid i chi ad-dalu’r arian i’r Adran Gwaith a Phensiynau. Gallwch herio hyn os ydych yn meddwl mai camgymeriad ar ran yr Adran Gwaith a Phensiynau ydyw – nid yw’n gwneud gwahaniaeth bod y Cymhorthdal Incwm wedi dod i ben. 

Gallwch wirio beth i'w wneud os yw'r Adran Gwaith a Phensiynau yn dweud eich bod wedi cael gordaliad o Gymhorthdal Incwm.

Gallwch hefyd ddarganfod sut i ad-dalu gordaliad Cymhorthdal Incwm.

Gwiriwch eich bod yn hawlio’r holl fudd-daliadau y mae gennych hawl iddynt 

Gallwch wirio pa fudd-daliadau a pha gymorth ychwanegol y gallech eu cael.